De Amerikaanse Federal Reserve begint met ingang van deze maand haar balans van 4,5 biljoen dollar geleidelijk af te bouwen door de opbrengsten van aflopende obligaties niet meer opnieuw te investeren. Het betekent ook dat de aanvoer van liquiditeit naar de markt afneemt.

Deze omslag van het kwantitatieve verruimingsbeleid (QE) naar het kwantitatieve verkrappingsbeleid (QT) van de centrale bank is volgens Keith Wade, hoofdeconoom bij Schroders, een welkome ontwikkeling en het is een volgende stap in de richting van normalisering van het beleid. 

De stroom van liquiditeit die dankzij het opkoopprogramma van de Fed richting de markt vloeide, heeft de afgelopen jaren voor stijgende aandelenprijzen gezorgd. Het is nu de vraag of met het loslaten van QE en met het aanvangen van QT, aandelenprijzen een dalende beweging zullen laten zien.

Als de markten efficiënt zijn, dan is deze omslag van QE naar QT reeds ingeprijsd door de financiële markten en zou het effect minimaal moeten zijn.

"De Fed heeft de afgelopen maanden zeer transparant gecommuniceerd over haar intenties en niemand kan daarom verrast zijn door haar aankondiging van 20 september dat de balans zal worden afgebouwd", aldus Wade. 

Liquiditeit blijft toenemen

Terwijl de Fed als eerste haar koers verlegt met QT, lopen de andere grote centrale banken achter. De Bank of Japan (BoJ) en de Europese Centrale Bank (ECB) zitten nog volop in de QE-modus. Het zorgt er wel voor dat de wereldwijde liquiditeit voorlopig nog zal blijven toenemen. Alhoewel dit alles geruststellend is voor markten en risicovolle beleggingen als aandelen, heeft Wade wel enkele kanttekeningen. 

In de eerste plaats zal het tempo van de liquiditeitsgroei volgens Wade worden gehalveerd in 2018 en tot stilstand worden gebracht in 2019, aangezien de Fed in de komende maanden haar QT zal uitbreiden en de ECB haar QE verder zal afbouwen. 

De impact van het afbouwen van QE van de ECB kan groter zijn, omdat het programma omvangrijker is, afgemeten naar het bruto binnenlands product (bbp). De ECB zal naar verwachting haar opkopen ten hoogte van 60 miljard euro per maand eerst naar 40 miljard euro en uiteindelijk naar 20 miljard euro terugbrengen, voordat het verruimingsbeleid in december 2018 eindigt.

Hoe mondiaal is liquiditeit?

Daarnaast vraagt Wade zich af of men wel kan spreken over mondiale liquiditeit omdat internationale beleggers rekening moeten houden met valuta- en hedgekosten bij het beoordelen van rendementen. Obligatiemarkten uit verschillende landen en regio's zijn niet een-op-een vergelijkbaar. De huidige configuratie van de rentetarieven kan kapitaal vasthouden in plaats van vrij te laten stromen vanuit landen of regio's met QE naar die met QT. 

De bottom line is dat niet alle QE overal gelijk is en hoewel de wereldwijde liquiditeit niet opdroogt, zal het wel beginnen af te nemen op weg naar 2018, concludeert Wade.