Vijf jaar na de what ever it takes-toespraak van Mario Draghi komt de Europese banksector eindelijk in rustiger vaarwater. De solvabiliteit is zo sterk dat de banksector weer tegen een stootje kan en de kredietverlening aan bedrijven en huishoudens zit sinds 2016 weer in de lift.

Het enige wat nog niet echt wil lukken is de winstgevendheid, die nog ver onder het niveau van Amerikaanse concurrenten zit. En het ziet er ook niet naar uit dat dit snel zal veranderen.

Dat blijkt uit een overzichtsartikel van The Wall Street Journal.

Lage rente

Een van de grote problemen waar de Europese banken mee zitten, is de lage rente. "Na een lange, lange fase van het opschonen van de balans komen we nu in een fase dat we weer wat groei kunnen laten zien in het Spaanse kredietvolume", zei bijvoorbeeld Santander-ceo José Antonio Álvarez Santander CEO tegenover analisten.

Het vervelende is alleen dat op die leningen niet zoveel valt te verdienen. 

Veel banken zitten nog op grote hoeveelheden slechte leningen uit het verleden of leningen met een lage vaste rente. De ECB schat de omvang van slechte leningen op 1000 miljard euro, en de hypotheekleningen van bijvoorbeeld Deutsche Bank bestaan voor 85 procent uit leningen met een vaste rente. 

Versplintering

Een ander groot issue is de versplintering van de banksector. "Bij de ECB wordt voortdurend geklaagd over het gebrek aan consolidatie in de sector, maar de CEO's van banken zijn terughoudend", schrijft de WSJ.

Het grote pluspunt is zoals gezegd de versterking van de balans. Er zijn momenteel nauwelijks nog banken die aan de rand van de afgrond staan. In sommige landen (met name Italië) moest de overheid daar een handje bij helpen, maar er is ook voor tientallen miljarden kapitaal opgehaald bij beleggers.

Tienduizenden banen verdwijnen

Een ander lichtpuntje voor de winstgevendheid is dat banken eindelijk serieus werk aan het maken zijn van de herstructurering. Barclays ontsloeg het afgelopen jaar bijvoorbeeld 60.000 overtollige werknemers en in Italië verdwijnen dit jaar 17.500 banen. Toch is er op dit vlak nog veel (voor de werknemers pijnlijk) werk te verrichten.

De Europese bankaandelen hebben op het goede nieuws gereageerd met een koersstijging van gemiddeld 50 procent in de laatste twaalf maanden. En analisten denken dat er nog veel meer in het vat zit als het herstel van de winstgevendheid doorzet en zich meer richting het Amerikaanse niveau beweegt.

Snel zal dat waarschijnlijk niet gaan. Het ziet ernaar uit dat de rente in Europa nog lang een probleem blijft. Bovendien mogen Amerikaanse banken hopen op minder regeldruk, wat de winstgevendheid kan aanjagen, terwijl er in Europa volgend jaar alleen maar meer regels bijkomen.