In het Groninger Archievengebouw is zaterdag de achtste editie van de 'Dag van de Grunneger Toal'. Er wordt vooral gekeken naar de verschillen tussen de manieren waarop Gronings vroeger en nu wordt gesproken.

Er worden zaterdag diverse activiteiten en lezingen gehouden rond het thema 'Gronings van toen en nu'.

Goffe Jensma van het Bureau Groninger Taal en Cultuur van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) zegt tegen NU.nl dat nog steeds veel mensen enthousiast zijn over de Groningse taal en dat deze nog steeds zeer levend is. Wel vindt hij het moeilijk om in te schatten hoeveel mensen de taal precies spreken. "Er zijn onderzoeken waaruit blijkt dat 40 procent van de Groningers de taal dagelijks spreekt, terwijl dat aantal volgens andere onderzoeken richting de nul gaat."

Jensma denkt dat het antwoord ergens in het midden ligt. Hij stelt dat het Gronings door honderdduizenden mensen gesproken wordt. "Het is goed voor de culturele verscheidenheid als de taal actief wordt gebruikt."

Streekverschillen

De hoeveelheid mensen die Gronings spreekt wisselt wel per streek. Richting de Waddenzee is het aandeel mensen dat Gronings vaak gebruikt groter dan in de stedelijke gebieden. Daarnaast zijn er ook demografische verschillen. Zo spreken ouderen vaker in dialect dan jongeren.

Onderzoeker Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut ziet ook dat Gronings nog steeds actief wordt gebruikt. Hij stelt wel dat voor alle dialecten geldt dat het aantal gebruikers daalt. Toch denkt Oostendorp niet dat het Gronings helemaal zal verdwijnen. "Ook over vijftig of honderd jaar zul je nog aan mensen horen dat ze uit Groningen komen."

Studievak

Gronings wordt momenteel niet aangeboden als studievak. Jensma stelt dat het vak is gesneuveld door het rendementsdenken waar universiteiten mee te maken hebben.

Daarnaast speelt het emeritaat van Siemon Reker in 2016 een belangrijke rol. Reker was tot vorig jaar actief als hoogleraar Groninger taal en cultuur, maar na zijn vertrek zijn er geen docenten meer beschikbaar om het vak te onderwijzen. "Ik hoop de Groningse taal vanaf 2018 weer als bijvak aan te kunnen bieden aan de RUG", aldus Jensma.

Grunneger Toal

De achtste editie van de ‘Dag van de Grunneger Toal’ vindt zaterdag plaats. "Een van de hoogtepunten van de dag is het optreden van Harry Niehof en de Groot Grunner Band", vertelt Henk Scholten van het Huis van de Groninger Cultuur. "Ook zijn er lezingen over de provincie en is er een cursus Grunnegs voor nieuwkomers van Gronings taaldocent Piet Reitsema."

Op de vraag waarom de Groningse taal een 'eigen dag' nodig heeft, is Scholten kort en bondig: "Om mensen op hun neus te drukken: 'Kijk, dit zijn wij!' Daarnaast willen we dat Groningers nóg trotser op hun streek worden."

Volgens Scholten klinkt dat gek nu de provincie bekendstaat als bevingsgebied door de gaswinning. Toch leeft de taal enorm in de provincie. "Voor de jeugd is het Gronings de eerste taal die ze leren als ze opgroeien, daarom is de Dag van de Grunninger Taal een stukje identiteit van Groningen."