GroenLinks wil 'openbaarheidswaakhond' oprichten

AMSTERDAM - Het moet voor de overheid moeilijker worden om informatie bij de burger weg te houden, vindt GroenLinks. De partij wil het onderwerp verheffen tot verkiezingsthema en is van plan de wetten op dit vlak fundamenteel te veranderen.

Voor toegang tot overheidsinformatie kunnen burgers nu gebruik maken van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Die wet is volgens het kamerlid Mariko Peters vaak een moeizame gang voor de burger, omdat verzoeken maandenlang duren, vaak eindigen in juridische procedures en informatie uiteindelijk toch niet beschikbaar komt.

Naast de vele redenen om informatie te weigeren, zijn er volgens GroenLinks te veel uitzonderingen. Zo zijn financiële toezichthouders, vervoersbedrijven en door de overheid betaalde organisaties vrijgesteld van verantwoording naar de burger. Ook steekt het Peters dat de landsadvocaat de openbaring van een rapport over de Catshuisbrand probeerde tegen te houden door het van het ministerie naar een eigen kluis te verplaatsen.

Verbeterpunten

In totaal komt de politica met tien verbeterpunten. Ze wil onder meer dat burgers op een online lijst meteen kunnen zien wat nu al openbaar is, en dat lezen. Wat niet openbaar is, moet via internet opvraagbaar worden, net als in veel andere landen en in Europa al kan. Dat beperkt de zoektijd voor overheden. Peters wil dat veel meer documenten meteen openbaar worden, zodat vragen stellen niet nodig is.

Een klacht van vooral journalisten dat informatie vragen te lang duurt, wordt ook aangepakt. Net als in Noorwegen of Estland moet de termijn voor een beslissing op een Wob-verzoek fors omlaag. Vorig jaar rekte oud-minister Guusje ter Horst (PvdA) de termijn op naar acht weken, waardoor documenten voor nieuwsverhalen vaak niet meer interessant zijn.

Openbaarheidswaakhond

Wie ontevreden is over de uitkomst van de beslissing, moet volgens Peters in de toekomst bij een openbaarheidswaakhond kunnen aankloppen. Hierdoor hoeft een vrager minder vaak naar de rechter te stappen. Ook wil ze voorkomen dat overheden met rekeningen burgers afschrikken om beleid te volgen.

Kosten

De plannen van Peters staan haaks op de wens van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Die pleitte er eerder deze week voor kosten in rekening te brengen voor de behandeling van Wob-verzoeken. De organisatie zegt dat de wet soms wordt misbruikt om geld te verdienen: het is mogelijk een dwangsom te heffen als niet tijdig op een verzoek is beslist.

NUwerk

Tip de redactie