Grieken moeten donderdag voorstel inleveren, zondag grote Eurotop

De Europese leiders van alle 28 lidstaten komen aanstaande zondag opnieuw bijeen voor een "allerlaatste" grote Eurotop over de Griekse schuldencrisis. De Grieken moeten uiterlijk donderdag met nieuwe voorstellen komen.

Dat is de uitkomst van de vergadering van de regeringsleiders van de eurozone van dinsdagavond, bevestigde EU-president Donald Tusk na afloop in een persconferentie. 

De Griekse overheid moet uiterlijk donderdag een gedetailleerd plan met hervormingen overhandigen aan de drie geldschieters (Europese Commissie, Europese Centrale Bank en Internationaal Monetair Fonds), zei Tusk. 

''Ik heb nooit gesproken over een deadline. Maar nu hebben we nog maar vijf dagen om een oplossing te vinden. De deadline eindigt deze week'', zei Tusk. Hij sprak over een uiterst kritische situatie. ''Helaas kunnen we een zwart scenario niet langer uitsluiten.''

Europese Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker stelde dat een Grexit-scenario tot in detail is voorbereid. Maar er is ook een scenario om Griekenland als lid van de eurozone te behouden. "Ik ben een sterke tegenstander van een Grexit, maar kan het niet uitsluiten", benadrukte hij.

Geen A4'tje

De Grieken hoeven niet te denken weg te kunnen komen met een A4-tje, het moet gaan om goed uitgewerkte voorstellen inclusief hervormings- en besparingsmaatregelen.

De experts van de geldschieters zullen die dan toetsen, waarna de ministers van Financiën van de eurolanden (de Eurogroep) zich er zaterdag over zullen buigen. Zondag is het dan de beurt aan de leiders, die zich buigen over de plannen en eigenlijk dan over de toekomst van Griekenland in de eurozone.

Zonder een akkoord zondag, staat het Griekse bankensysteem op instorten. ''En dat zal een effect hebben op heel Europa'', zei Tusk. De top op zondag zal dan ook met alle EU-landen zijn, omdat ''we moeten praten over de gevolgen voor niet alleen de eurolanden, maar voor de hele EU'', zei Tusk.

Alle lidstaten

Tusk legt uit waarom de 28 lidstaten nodig zijn op de top van zondag. "De situatie is kritisch, we kunnen geen doemscenario uitsluiten. Daarom moeten we de consequenties voor de hele Europese Unie bespreken." 

"Het is het meest kritische moment ooit voor de eurozone en de Europese Unie. Daarom is het gerechtigd dat alle leden van de Unie hierbij aanwezig zijn."

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei na afloop van de vergadering dat Griekenland wat haar betreft nog niet voldoet aan de voorwaarden om te kunnen beginnen aan onderhandelingen over een nieuw steunprogramma. Ook benadrukte ze dat het belangrijk is dat alle leden van de Europese Unie zondag aanwezig zijn bij de top.

Verwachtingen

Over de uitkomst van het Griekse referendum zei Merkel dat de positie waarmee de Grieken onderhandelen misschien gesterkt is, "maar daarmee is de speelruimte in de verwachtingen van de andere achttien eurolanden niet ruimer, maar krapper geworden. Onze verwachtingen zijn duidelijker geworden."

Premier Mark Rutte hoopt nog op een wondertje, maar hij sluit grote problemen met Griekenland niet uit. Hij noemde het buitengewoon teleurstellend dat de Griekse regering nog steeds niet met concrete voorstellen voor een nieuw reddingsplan is gekomen.

"De tijd is volkomen weggetikt. De Griekse regering speelt hoog spel met de belangen van de eigen bevolking", zo waarschuwde de premier. "Of het wondertje gebeurt en de Grieken komen met geloofwaardige, serieuze voorstellen, of de Grieken komen er niet mee met alle gevolgen voor de Griekse economie."

De premier benadrukte dat Griekenland niet uit de eurozone kan worden gezet. "Er is geen scenario voorzien voor een land dat zich niet aan de afspraken houdt, maar zonder oplossing komt Griekenland in een situatie waarin het voor Griekenland zelf onhoudbaar wordt", stelde Rutte over een mogelijke zogenoemde Grexit.

Video: 'Dit is de laatste week voor Griekenland'

Formeel verzoek

De regeringsleiders waren dinsdag in Brussel voor een ingelaste top van de leiders van de eurolanden naar aanleiding van het Griekse referendum over een reddingsplan voor het noodlijdende land van de hand van de geldschieters.

Met een ruime meerderheid verwezen de Grieken dit naar de prullenbak, maar de Griekse regering wil onderhandelen over een nieuw steunpakket. 

De Grieken moeten eerst een formeel verzoek doen voor steun uit het noodfonds ESM. Tusk bevestigt dat de Grieken dat hebben gedaan.

Aflossen

Vorige week dinsdag moest Griekenland ook een gecombineerde aflossing van 1,5 miljard euro betalen aan het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Maar door het verlopen van het steunprogramma konden de Grieken deze betaling niet doen. Normaal gesproken krijgt een land dan 30 dagen respijt om alsnog aan de betalingsverplichting te voldoen.

Op 20 juli moet Griekenland ook nog een bedrag van bijna 3,5 miljard euro aflossen aan de Europese Centrale Bank (ECB). Als de Grieken deze betaling missen, kan de ECB geen liquiditeit meer verschaffen om de Griekse bankensector overeind te houden.

Los van deze betalingsverplichtingen verwacht de Griekse overheid de salarissen van zijn ambtenaren deze maand gewoon te kunnen betalen.

Lees het liveblog terug

Lees meer over:
Tip de redactie