Griekse stembussen open voor referendum

In Griekenland zijn zondag om 6.00 uur (Nederlandse tijd) de stembussen opengegaan. De regering houdt een referendum over een akkoord met de internationale geldschieters.

Als de Grieken tegen de voorstellen stemmen, krijgt het land geen nieuwe noodlening en wordt de huidige hulp stopgezet. Als ze voor stemmen, krijgen ze te maken met nieuwe hervormingen.

De Griekse premier Alex Tsipras is faliekant tegen het akkoord en stuurt aan op een nee-stem. Zowel hij als de Griekse minister Yanis Varoufakis van Financiën denkt dat een akkoord ook mogelijk is als de Grieken 'nee' zeggen tegen de overeenkomst.

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem waarschuwde vorige week dat het bij een 'nee' maar zeer de vraag is of Griekenland in de eurozone kan blijven.

Probleemloos

Het referendum in Griekenland lijkt zondagochtend rustig en probleemloos te verlopen. Volgens het Griekse ministerie van Binnenlandse zaken waren er rond 10.00 uur geen noemenswaardige incidenten voorgevallen.

In sommige stembureaus in Athene ontbraken aanvankelijk stemenveloppen, maar dat probleem was gauw verholpen.

Legertroepen en politie-eenheden in Griekenland staan zondag paraat om eventuele ongeregeldheden in grote steden snel in de kiem te smoren, schrijft de Britse krant The Sunday Times.

Griekenland stemt

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis heeft zondag zijn stem uitgebracht in Athene. © ANP
In Griekenland zijn zondag om 6.00 uur (Nederlandse tijd) de stembussen opengegaan. © ANP
De regering houdt een referendum over een akkoord met de internationale geldschieters. © ANP
Als de Grieken tegen de voorstellen stemmen, krijgt het land geen nieuwe noodlening en wordt de huidige hulp stopgezet. © AFP
Als ze voor stemmen, krijgen ze te maken met nieuwe hervormingen. © AFP
De Griekse premier Alex Tsipras is faliekant tegen het akkoord en stuurt aan op een nee-stem. Zowel hij als de Griekse minister Yanis Varoufakis van Financiën denkt dat een akkoord ook mogelijk is als de Grieken 'nee' zeggen tegen de overeenkomst. © ANP
Een medewerker van een stemlokaal laat een stembiljet zien. © AFP
De stemmers kunnen naar verluidt kiezen tussen 'niet mee eens/nee’ of 'ja/mee eens’. De volledige tekst van de vraag in het referendum staat niet op het stembiljet. © AFP
De premier brengt zijn stem uit in Athene. © AFP
De tien miljoen stemgerechtigde Grieken kunnen tot 18.00 uur (Nederlandse tijd) hun stem uitbrengen. De uitslag wordt rond middernacht verwacht. © AFP
Een bejaarde man zoekt zijn naam op de lijst van een stembureau in zijn buurt. © AFP
Zodra zich een duidelijke meerderheid voor de nee-stemmers aftekende, gingen mensen in Athene massaal de straat op. © ANP
De Grieken stemden zondag in een referendum tegen voorstellen van de schuldeisers. © ANP
De 'nee' lijkt een steunbetuiging te zijn aan premier Tsipras, die de eisen van de schuldeisers te ver vindt gaan. © ANP

Opkomst

Het omstreden referendum dat moet voldoen aan de eisen die Europese geldschieters stellen, lijkt ook rechtsgeldig. Volgens de wet moet de opkomst hoger dan veertig procent zijn. 

Griekse media schatten dat aan het begin van de middag al meer dan veertig procent van de stemgerechtigden zijn stem heeft uitgebracht.

Tot 18.00 uur

De tien miljoen stemgerechtigde Grieken kunnen tot 18.00 uur (Nederlandse tijd) hun stem uitbrengen. Daarna worden exit-polls verwacht. De eerste betekenisvolle uitslagen worden rond 20.00 uur verwacht. De einduitslagen mogelijk rond middernacht.

De stemmers kunnen naar verluidt kiezen tussen 'niet mee eens/nee' of 'ja/mee eens'. De volledige tekst van de vraag in het referendum staat niet op het stembiljet. 

De eerste zin van die tekst luidt: ''Moeten we het ontwerpakkoord dat door de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in de Eurogroep van 25 juni naar voren is gebracht, accepteren?''

Internationale maatstaven

De volksraadpleging geldt zowel binnen als buiten Griekenland als omstreden. Zo klaagde de burgemeester van Athene vrijdag dat veel kiezers de vraagstelling niet begrijpen.

De Raad van Europa oordeelde deze week dat het referendum niet voldoet aan internationale maatstaven, omdat kiezers ten minste twee weken de tijd zouden moeten krijgen om een mening te vormen.

Tsipras

Onder grote belangstelling van de media heeft de Griekse premier Alexis Tsipras zondag rond 09.30 uur Nederlandse tijd gestemd in een stemkantoor in Athene. 

Na afloop hield Tsipras een korte verklaring. Hij noemde het referendum van zondag een ''viering van de democratie''.

Voormalig Grieks premier Antonis Samaras die de oppositiepartij Nieuwe Democratie leidt, bracht in de plaats Pylos voor de camera's zijn stem uit. De politicus stemde niet verrassend vóór het akkoord.

Varoufakis

Even later bracht ook de Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis zijn stem uit. 

Na het stemmen sprak Varoufakis kort met de pers. Hij sprak over het referendum als een "heilig moment''. "Een moment van hoop voor heel Europa. Een moment dat hoop geeft aan Europa dat een gemeenschappelijke munt en democratie kunnen samengaan'', aldus de Griekse minister.

Varoufakis heeft zijn lot verbonden aan het referendum. Als de Griekse bevolking zondag voor de voorwaarden stemt die aan noodsteun aan Griekenland worden gesteld, dan stapt hij op.

Video: Griekse stembussen open voor referendum

Lees meer over:
Tip de redactie