Achtergrond

Hoe de Griekse schuldenkwestie dit weekeinde escaleerde

Griekenland en de schuldeisers waren donderdag nog hoopvol gestemd over een oplossing, maar inmiddels zijn de woorden 'chantage', 'vernedering' en 'verraad gevallen'. Hoe de Griekse schuldenkwestie afgelopen weekeinde verder escaleerde:

Vrijdag: nu of nooit

Het is nu of nooit. De extra bijeenkomst van de ministers van Financiën van de eurolanden (Eurogroep) op zaterdag moet hét akkoord opleveren. Zeker omdat het donderdag ondanks meerdere overlegrondes niet is gelukt om een overeenkomst te bereiken.

Volgens premier Mark Rutte is het "echt twee voor twaalf" en ook Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem zegt dat het zaterdag echt moet gaan gebeuren.

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis spreekt van een "absolute toewijding" om in de eurozone te blijven. Maar zijn land zal niet instemmen met "vreemde eisen" van de schuldeisers, zoals een verlaging van de Griekse pensioenen.

Derde pakket

Vrijdag wordt duidelijk dat de schuldeisers bereid zijn onder voorwaarden het huidige steunpakket met vijf maanden te verlengen tot november. De Duitse bondskanselier Angela Merkel doet nog een dringend beroep op de Grieken om het in haar ogen schappelijke voorstel van de schuldeisers te accepteren.

In de nacht van vrijdag op zaterdag komt het harde antwoord van de Griekse premier Alexis Tsipras. Op de Griekse televisie vertelt Tsipras dat hij op zondag 5 juli een referendum wil houden over het reddingsplan dat de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank (ECB) en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) donderdag tijdens de Eurogroep hebben ingebracht.

Om die reden vraagt hij om een verschuiving van de deadline van 30 juni. Op die dag loopt het huidige steunprogramma af en moet het land daarnaast een grote gebundelde betaling doen aan het IMF. Maar dit verzoek is later afgewezen.

De premier vindt de eisen van de geldverstrekkers onvoorstelbaar, maar zegt ze te accepteren als het Griekse volk er via het referendum mee instemt. De geldschieters van het noodlijdende land werden compleet verrast door dit plan van Tsipras.

Zaterdag: Griekenland breekt onderhandelingen af

Tijdens een debat met het Griekse parlement roept de Griekse minister van Binnenlandse Zaken Nikos Voutsis het volk op om bij het referendum 'nee' te stemmen. Ook Tsipras vraagt de Grieken tegen het "beledigende" plan te stemmen. Volgens Dijsselbloem heeft dit verdere onderhandelingen eigenlijk al onmogelijk gemaakt. 

Desondanks start zaterdagmiddag de Eurogroep. Maar Griekenland breekt de onderhandelingen voortijdig af, omdat Varoufakis de gestelde voorwaarden voor extra financiële steun "technisch inadequaat" vindt. 

Het pakket zou de Griekse economie niet verbeteren en zouden weer tot nieuwe onderhandelingen leiden, aldus de minister.

Consequenties

Dijsselbloem komt vervolgens met een verklaring waarin staat dat het steunprogramma aan Griekenland dinsdagnacht verloopt en dat verdere financiële steun aan het land wordt stopgezet. In de tussentijd moet het land volgens hem de consequenties dragen van het afwijzen van de voorstellen.

Op zaterdagavond volgt nog een tweede overleg met de ministers van Financiën, maar dan zonder hun Griekse collega. Na afloop klinkt Dijsselbloem een stuk milder. Hij laat weten dat de andere eurolanden in gesprek willen blijven met Griekenland.

In de nacht van zaterdag op zondag stemt het Griekse parlement in met het uitschrijven van een referendum. Van de parlementariërs stemden 178 voor en 120 tegen.

Zondag: crisisoverleg

Op zaterdag en zondag zijn lange rijen ontstaan bij de geldautomaten in Griekenland. Later blijkt uit berekeningen van kredietbeoordelaar Moody's dat er in de afgelopen twee weken meer dan 8 miljard euro van Griekse spaarrekeningen is gehaald.

Maar de ECB laat zondag weten de financiële steun aan Griekse banken niet op te schroeven. Wel belooft de centrale bank klaar te staan om indien nodig dit besluit te herzien.

Het Griekse kabinet komt zondagavond bijeen voor crisisoverleg. De regering besluit de Griekse financiële sector op slot te doen tot na het referendum. Om de banken te beschermen, blijven de filialen vanaf maandag 29 juni tot en met maandag 6 juli gesloten.

Bij geldautomaten kunnen Griekse rekeninghouders voorlopig maximaal 60 euro per dag opnemen. En internationale betalingen via Griekse banken en overboekingen naar het buitenland zijn voorlopig verboden. Ook de aandelenbeurs in Athene blijft al die tijd dicht.

Onderhandelingsspel

Christine Lagarde van het IMF stelt zondag nog altijd bereid te zijn om met de Grieken aan een oplossing te werken. Maar de Griekse minister Yanis Varoufakis legt de schuld voor het mislukken van de onderhandelingen bij de schuldeisers. 

Griekenland staat volgens Varoufakis open voor nieuwe plannen, maar alleen als die significant beter zijn dan het laatste voorstel. En zo wordt het onderhandelingsspel op maandag weer geopend.

Lees meer over:
Tip de redactie