Sinds het steunprogramma van Griekenland afliep in februari 2015, wordt er opnieuw onderhandeld met de geldschieters voor een verlenging. Daarbij doemt het scenario weer op dat het Zuid-Europese land de eurozone verlaat.

Wat betekent 'Grexit'?

Het woord is afgeleid van 'Griekenland' en 'exit' en duidt op een scenario waarin Griekenland de eurozone verlaat.

De Grieken schakelden de geldsystemen voor de gezamenlijke munt in 2001 om, een jaar later kon er ook fysiek met de euro worden betaald. Een verkeerde beslissing, gaf toenmalig minister van Financiën Gerrit Zalm in 2011 toe. "Met de kennis van nu zou Griekenland er niet bij komen", zei Zalm.

Achteraf bleek dat de Griekse overheidsfinanciën tijdens de invoering van de munt helemaal niet aan de voorwaarden van het Stabiliteits- en groeipactpact voldeed.

In 2010 werd duidelijk dat de regering heeft zitten sjoemelen met de overheidsfinanciën. Zo valt de Griekse staatsschuld in de jaren 2006 tot en met 2009 hoger uit dan aanvankelijk werd gemeld.

Waarom wordt er over een Grexit gesproken?

Tijdens het dieptepunt van de eurocrisis in 2009 kwam een vertrek van Griekenland uit de eurozone voor het eerst ter sprake. Het land kampte met een torenhoge schuld en moest uiteindelijk met twee reddingsoperaties van in totaal 240 miljard euro overeind worden gehouden.

Toen de rust op de internationale kapitaalmarkt sinds de zomer van 2013 terugkeerde, verstomde de roep om een Grieks vertrek uit de eurozone. Hoewel de economie iets aantrekt, is de schuldenlast nog steeds gigantisch, sommige economen bestempelen die zelfs als onhoudbaar. Ook is ongeveer een kwart van de beroepsbevolking werkloos.

Maar een Grexit komt weer ter sprake nu de linksradicale partij Syriza, die in januari de verkiezingen won, zijn geldschieters niet heeft kunnen overtuigen met concrete hervormings- en bezuinigingsplannen. Die zijn nodig om het huidige steunprogramma te verlengen.

De eurolanden, de grootste schuldeisers, overleggen voortdurend met de Griekse regering. De twee andere geldschieters, het Internationaal Monetair Fonds en de Europese Centrale Bank, hebben ook een belangrijke vinger in de pap, maar blijven in het overleg meer op de achtergrond. Deze instellingen hebben het nog niet over een Grexit gehad.

Wat gebeurt er bij een Grexit?

Door uit de euro te stappen draaien andere landen niet meer op voor de economische malaise, zeggen voorstanders van dit scenario. De Grieken kunnen bovendien een eigen nationale munt devalueren waardoor de lonen dalen ten opzichte van het buitenland. Zo wordt de productie goedkoper, groeit de export en trekt de economie sneller aan.

Anderen vrezen dat zo'n vertrek zou leiden tot een domino-effect. Ierland, Portugal, Italië en Spanje kampten tijdens de eurocrisis eveneens met economische problemen, een vertrek van die landen zou de munt niet te boven komen.   

Nu de storm in de eurozone iets is gaan liggen, staan de zaken er anders voor. Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank, zei op de voorjaarsvergadering van het IMF dat Europa op dit moment beter bestand is tegen een escalatie van de economische crisis in Griekenland dan een aantal jaar geleden, maar de gevolgen vindt hij nog moeilijk in te schatten.

Dossier Griekenland | Zo staat Griekenland er nu voor

Klik op de onderstaande afbeelding voor een interactieve tijdlijn van de crisis: