Zeegras is niet alleen goed voor klimaat, maar ook voor dieren en waterkwaliteit
Zeegras is een klein plantje, maar heeft grote, positieve gevolgen voor het klimaat. Zo slaat het gras grote hoeveelheden CO2 op. Uit nieuw onderzoek blijkt dat het beter groeit in water dat door klimaatverandering opwarmt.
Wat zeegras - niet te verwarren met zeewier - zo bijzonder maakt, is het vermogen om grote hoeveelheden koolstofdioxide (CO2) uit het zeewater op te slaan. "Zeegras bedekt maar 0,2 procent van het zeeoppervlak, maar zorgt voor 10 procent van de jaarlijkse CO2-opvang", vertelt de onderzoeker.
Het plantje met wortels in de zeebodem reageert anders op de opwarming van het water dan andere waterplanten. "De meeste watersystemen hebben daar juist last van, maar zeegras doet het iets beter als het warmer wordt", zegt Smulders. Al zit wel een limiet aan: in tropische gebieden mag het water niet te veel opwarmen en ook tegen hittegolven zijn zeegrassen niet goed bestand.
Zeegras zorgt voor meer biodiversiteit op de zeebodem. De plant is geliefd bij zeeschildpadden, maar er komen ook verschillende vissoorten op af. Tijdens het onderzoek kwamen wetenschappers erachter dat zeegras sneller teruggroeit als schildpadden ervan eten. Smulders: "Een beetje begrazing is dus eigenlijk heel goed."
Op grote schaal planten is nog lastig
Als zeegras zo goed voor het klimaat is, kan het dan niet grootschalig op oceaanbodems geplant worden? Zo makkelijk is dat helaas niet, weet Smulders. Het is namelijk lastig om goede omstandigheden te vinden om zeegras te laten groeien.
Zo speelt de eerdergenoemde watertemperatuur een rol en heeft zeegras ook licht nodig om te groeien. En een gebied met veel stroming is niet gunstig voor de planten. "Het is dus eigenlijk efficiënter en goedkoper om het al bestaande zeegras te beschermen", legt ze uit. "Wel laat onderzoek zien dat zeegras zich makkelijk kan verspreiden als het ergens groeit."
Daarom is het belangrijk dat mensen zeegras zo min mogelijk aanraken. De uit het zeewater opgenomen CO2 komt via de wortels van het zeegras in de oceaanbodem terecht. Daar ligt het volgens Smulders veilig. "Tenzij het verstoord wordt, dan kan de CO2 weer naar de buitenwereld ontsnappen."
Voor het klimaat is het dus van belang dat zeegras met rust gelaten wordt. "Het zijn geen korte groene sprietjes. Op vakantie zijn mensen er daarom niet heel erg van onder de indruk." Jaarlijks verdwijnt zo'n 3 tot 7 procent van het zeegras. "Mensen halen het vaak weg of vertrappen het. Maar ze moeten weten dat het heel belangrijk is."
Het belang van zeegras kenbaar maken, is in haar ogen dan ook de belangrijkste eerste stap. Op eilanden als Bonaire kan dit al makkelijk worden bereikt door bordjes te plaatsen, vindt ze.
Zeegras in Nederland
In Nederland groeit ook in beperkte mate zeegras, zoals in Zeeland. Al waren er volgens haar vroeger veel meer planten. "Toen werd het zelfs nog gebruikt vanuit een commercieel oogpunt. Matrassen werden ermee gevuld en dijken werden erdoor verstevigd."
Door de zogenoemde zeegrasziekte en de komst van de Afsluitdijk is het zeegras grotendeels verdwenen. Maar de laatste jaren wordt er weer meer tijd en aandacht aan besteed. Gelukkig maar, vindt Smulders. Naast de al eerdergenoemde voordelen weet ze er nog één te noemen: "Het verbetert ook nog de waterkwaliteit."
Fee Smulders meet hoe hard het zeegras van Bonaire is gegroeid. | Beeld: Marjolijn Christianen