Zaterdag 24 september 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Foto ter illustratie.

Waarom jij vaker wordt gebeten: 'Muggen komen af op lichaamsgeur'

De een wordt helemaal lekgestoken en de ander heeft nergens last van. Hoe kun je een muggenbeet voorkomen? En wat helpt tegen de jeuk van een muggenbult?
Door Naomi Defoer

In Nederland leven zo'n 35 muggensoorten, weet de in muggen en malaria gespecialiseerde medisch entomoloog en vectorbioloog Bart Knols. De bekendste soort is de huismug. Alleen de vrouwtjes bijten, maar beide seksen 'zoemen'.

Wanneer een vrouwtje genoeg bloed heeft opgenomen, is ze voor twee tot drie dagen voorzien. "Zodra ze bijt, injecteert ze vanuit haar speeksel eiwitten om te voorkomen dat het bloed stolt", zegt Knols. "Daardoor kan ze het bloed uitzuigen. Hoe vaker je wordt gebeten, hoe meer antilichamen er worden opgebouwd en hoe minder last je ervaart van de muggenbult."

Bing Thio, dermatoloog bij het Erasmus MC, is gespecialiseerd in jeuk. "Een muggenbult jeukt door de ontstekingsreactie op de beet." De dermatoloog legt uit dat die jeuk wordt veroorzaakt door een combinatie van eiwitten in het speeksel van de mug en je afweersysteem dat de aanvallende mug als gevaar herkent, met als gevolg dat op de huid een rode jeukende bult verschijnt.

"Wanneer je hieraan krabt, krijg je nog meer jeuk. De zogeheten Piezo1-molecuul in de huid is hiervoor verantwoordelijk, die stuurt de signalen naar de hersenen en daardoor voel je uiteindelijk meer jeuk."

Muggen komen af op lichaamsgeuren

Sommige mensen zijn extra gevoelig voor muggenbulten, zoals volwassenen die als kind eczeem, hooikoorts of astma hebben gehad. "Deze mensen hebben genen waardoor de huid en de slijmvliezen overmatig reageren op een muggenbeet", licht Thio toe.

"Zij krijgen dus grotere bulten en hebben veel meer jeuk. Vaak helpt het dan om te koelen en daarna direct hormoonzalf op de muggenbult te smeren. Hierin zitten corticosteroïden, die de ontsteking remmen en goed helpen tegen de jeuk." De zalf kun je op aanvraag bij de huisarts of dermatoloog krijgen.


Ieder mens heeft zijn eigen geurprofiel, de verhouding van de stoffen is bepalend voor de mate van aantrekkelijkheid en afstotelijkheid voor de mug en voor hoe vaak je wordt gebeten.
Bart Knols, medisch entomoloog en vectorbioloog

Wie het vaakst wordt gebeten, is onder andere genetisch bepaald. "Muggen komen af op lichaamsgeuren", legt Knols uit. "Deze geuren komen vrij via de huid, zoals zweet uit de poriën. Dit zweet wordt vervolgens door bacteriën afgebroken tot korte vetzuren en melkzuur. Ook kooldioxide uit uitgeademde adem trekt muggen aan."

"Ieder mens heeft zijn eigen geurprofiel, de verhouding van de stoffen is bepalend voor de mate van aantrekkelijk en afstotelijkheid voor de mug en voor hoe vaak je wordt gebeten. Het kan dus zijn dat je partner vaker wordt gebeten dan jij, ook al lig je naast elkaar."

Producten met citroen zijn 'schadelijk en gevaarlijk'

Het eten van knoflook kan volgens Knols een afstotelijk effect hebben, maar dat geldt niet voor muggen. Ook is alles met citroen volgens hem 'troep'. Denk hierbij aan kaarsen, polsbandjes en stickers met citronella. "Het is nog schadelijk en gevaarlijk ook", zegt de muggendeskundige.

"Het probleem is dat mensen dit soort producten meenemen naar de tropen en gebruiken, in plaats van bijvoorbeeld malariapillen. Hiermee verhogen ze het risico op een potentieel dodelijke ziekte."

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Lees meer over:

Gezondheid

Aanbevolen artikelen