Dinsdag 4 oktober 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Foto ter illustratie.

Zo kun je een beginnende koortslip herkennen en behandelen

Een op de drie mensen kent het gevoel: jeukende en brandende blaasjes op en rond de lippen, zeker als de dagen warm en heel zonnig zijn. Een koortslip is vervelend en je draagt het verantwoordelijke virus je hele leven bij je. Hoe zorg je ervoor dat je er zo min mogelijk last van hebt?
Door Jan van Houten

"De eerste keer krijg je een koortslip van iemand anders", aldus dermatoloog Eugene de Zwart-Storm. Het virus springt over door huidcontact, zoals zoenen, zit voor altijd in je lichaam en onttrekt zich aan je afweersysteem.

"Wanneer je een keer een koortslip hebt gehad, dan blijft het virus bij je. Het 'slaapt' in de zenuwuiteinden, tot het opnieuw getriggerd wordt." Een koortslip, ook wel herpes labialis genoemd, wordt veroorzaakt door het herpes-simplexvirus type 1. Een andere variant daarvan, type 2 oftewel herpes genitalis, is een geslachtsziekte die zich vooral manifesteert rond de schaamstreek.

Een beginnende koortslip herken je door roodheid, blaasjes en vaak een branderig, stekend of pijnlijk gevoel, zegt De Zwart-Storm. "Vaak voel je het eerder dan dat het zichtbaar is. Als je nog nooit een koortslip hebt gehad, is de eerste infectie vaak heftig. Het kan dan de hele mond aantasten, in plaats van alleen de lip."

Meer risico bij een verminderde huidbarrière

Een op de drie Nederlanders heeft weleens een koortslip gehad, aldus het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) , maar tot 80 procent van de bevolking draagt het virus bij zich. Bij een op de tien mensen komt de koortslip meerdere keren per jaar weer naar boven. "Wanneer je vermoeid of gestrest bent, heb je meer kans om het opnieuw te krijgen. Ook speelt fel zonlicht een rol", zegt De Zwart-Storm. "Daardoor krijgen zoveel mensen op vakantie een koortslip of nadat ze verkouden zijn geweest."


Bij een droge en makkelijk geïrriteerde huid kan een herpesinfectie zich makkelijker verspreiden. Soms is het zo erg, dat het hele gezicht is aangetast.
Eugene de Zwart-Storm, dermatoloog

Jouw fitheid en die van je immuunsysteem zijn namelijk bepalend voor wanneer je een koortslip kan krijgen, aldus de dermatoloog. "Best veel mensen hebben aanleg voor hooikoorts, astma en eczeem. Die groep heeft vaak een verminderde huidbarrière. Dit merk je door het hebben van een droge en makkelijk geïrriteerde huid. Bij die mensen kan een herpesinfectie gemakkelijker verspreiden. Soms zo erg, dat het hele gezicht is aangetast."

"Een koortslip is vervelend, maar gaat in de meeste gevallen vanzelf weer over als je verder gezond bent", legt De Zwart-Storm uit. "Je hoeft er niets aan te doen. Voorkomen is beter dan genezen. Het gebruik van zonnebrandcrème kan een deel van de uitbraken voorkomen."

Niet met je handen aanraken

Een koortslip is in het blaasjesstadium erg besmettelijk, weet De Zwart-Storm. "Je kan het overdragen door te zoenen. En door je koortslip met je handen aan te raken en daarna iemand anders. Het is dus belangrijk om hier rekening mee te houden vanaf het moment dat je het voelt aankomen."


De elegantste manier zijn de antivirale pleisters. Deze verbergen de infectie en je voorkomt ermee dat je er ongemerkt aan zit.
Eugene de Zwart-Storm, dermatoloog

Als je een koortslip hebt, kun je het indrogen met zinkzalf, alhoewel dat wel enige irritatie van de huid kan geven, zegt de dermatoloog. "Tegen de pijn wordt weleens een verdovende crème voorgeschreven. Dit zorgt echter niet voor een snellere genezing." Volgens het NHG kan deze antivirale crème alleen in de vroege fase de genezingsduur iets verkorten, dus voordat er korsten optreden.

Het oog wil ook wat, zeker als je wil flaneren over de boulevard. "Je kan je koortslip verbergen onder wat zink", zegt de dermatoloog. "De elegantste manier zijn de antivirale pleisters. Deze verbergen de infectie en je voorkomt ermee dat je er ongemerkt aan zit, waardoor je weer iemand anders zou kunnen besmetten."

Resistent virus en gentherapie

De wetenschap zit niet stil, weet De Zwart-Storm. "Herpesinfecties worden al beschreven sinds de Griekse oudheid. Gelukkig zijn er tegenwoordig verschillende antivirale crèmes en tabletten beschikbaar, maar als er langdurig behandeld wordt, bestaat de kans dat het herpesvirus resistent wordt tegen de medicatie. Daarom is de wetenschap op zoek naar alternatieve manieren om het virus te bestrijden."

De zoektocht naar een vaccin tegen het virus is in gang, maar tot nu toe zonder succes. Daarnaast kijken knappe koppen naar gentherapie, zegt De Zwart-Storm. "Onze genen bepalen hoe ons lichaam is gemaakt en cellen werken, dit geldt ook voor het virus. Een herpesvirus heeft zich gespecialiseerd om in zenuwcellen te 'wonen'. De beoogde gentherapie werkt, doordat het specifiek het virus-DNA stukmaakt, waardoor het virus niet kan overleven. Dit zou de enige manier zijn om mensen te genezen van een herpesinfectie."

Zo voorkom je dat je anderen besmet:

  • Was de handen na elke aanraking van de koortslip, gebruik handdoeken niet samen met een ander.
  • Reinig eet- en drinkgerei goed en laat dit niet door anderen gebruiken.
  • Krab niet aan korstjes, maar wacht tot deze er vanzelf af vallen.
  • Knuffel of verzorg tijdens een koortslipepisode geen baby's.
  • Vermijd zoenen en oraal sekscontact.
Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Lees meer over:

Gezondheid

Aanbevolen artikelen