Donderdag 11 augustus 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Foto ter illustratie.

Zo geniet je veilig van de zon

Als de zon schijnt, genieten we van elke straal. Maar te veel zon is niet goed voor de huid: die verbrandt en veroudert sneller. Ook werkt het huidkanker in de hand. Wat moet je wel en niet doen om veilig te zonnen?
Door Naomi Defoer

Een beetje uv-straling is goed voor de mens, omdat het de aanmaak van vitamine D stimuleert. "Een tekort kan bij volwassenen botontkalking veroorzaken en bij kinderen zwakkere botten", zegt dermatoloog René Tijssen bij het Reinier de Graaf Ziekenhuis. "Dat kan als gevolg hebben dat ze sneller breken. Ook kan het tekort er onder andere voor zorgen dat je afweer, bijvoorbeeld tegen infectie, slechter wordt."

Tijssen wijst er daarom op dat zon goed is, maar dat je daar wel verantwoordelijk mee om moet gaan. "Uv-straling, met name uva en uvb, kan DNA-schade in de cellen van de huid veroorzaken", zegt de dermatoloog. "Daardoor worden onrustige cellen niet meer in een vroeg stadium opgeruimd. Hierdoor kunnen verschillende vormen van huidkanker of voorstadia ervan ontstaan. Verder kunnen de elastische vezels in de huid beschadigd raken door uv-straling, waardoor je huid er oud uit kan gaan zien. De huid wordt dan rimpelig, slap en vlekkerig."

Afhankelijk van je huidtype kun je binnen twintig minuten verbranden. Tijssen adviseert dan ook om de regels "kleren, smeren en weren" op te volgen. "Smeer jezelf allereerst in met zonnebrandcrème. Afhankelijk van de zonkracht en het huidtype is factor 15-30 vaak al voldoende, maar blijf wel bijsmeren", zegt Tijssen.


We zien steeds meer patienten met huidkanker. Door zonblootstelling te beperken kan de verwachte toename van huidkanker worden verminderd.
René Tijssen, dermatoloog

"Ten tweede is het belangrijk je huid te bedekken met voldoende kleding, zoals een zonnehoedje, iets met een kraag en lange mouwen. Vergeet ook niet je ogen goed te beschermen met een zonnebril." Tot slot geeft Tijssen als tip mee tussen 12.00 en 15.00 uur de schaduw op te zoeken. "De zon staat dan het hoogst aan de hemel en dan is de kans op verbranden het grootst."

Ook in de schaduw en onder de zonnebank kun je verbranden

Ook in de schaduw is bescherming belangrijk. Onno Guicherit, oncologisch chirurg bij Haaglanden Medisch Centrum (HMC), kan niet vaak genoeg benadrukken dat het een fabel is dat je in de schaduw niet verbrandt.

"Uv-straling gaat door glas heen en reflecteert door water, sneeuw, zand en de zee", legt Guicherit uit. "Daardoor kan je huid nog steeds beschadigen door de zon, ook al zit je in de schaduw onder een parasol. Overigens maakt het dan niet uit of het koel weer of bewolkt is. Ook dan zijn er nog steeds veel uv-stralen."

Hoewel de dermatoloog en oncologisch chirurg buiten zonnen alleen aanraden als dat 'veilig' gebeurt, raden ze de zonnebank daarentegen absoluut af. "Gewoon niet doen", zegt dermatoloog Tijssen. "We zien steeds meer patiënten met huidkanker. Door zonblootstelling te beperken kan de verwachte toename van huidkanker worden verminderd."

Oncologisch chirurg Guicherit sluit zich daarbij aan. "Onder de zonnebank kun je wel degelijk verbranden", legt hij uit. "Je wordt in een heel korte tijd blootgesteld aan een grote dosis uv-licht. Ook al is het geen zonlicht, ook deze uv-stralen brengen hetzelfde risico met zich mee."

Aftersun en natte kompressen

De artsen adviseren om gezicht, hoofd, nek, decolleté, armen en handruggen goed te controleren op plekjes, telkens terugkerende wondjes en jeukende of bloedende moedervlekken als je in de zon bent geweest. Bij dit soort veranderingen is het belangrijk om een arts te bezoeken.

Dit geldt ook voor mensen die nooit verbranden. "Bij huidkanker speelt het totale aantal uren dat je in je leven onbeschermd in de zon hebt gezeten een belangrijke rol", zegt Guicherit. "Zelfs als je huid niet zichtbaar verbrand is, heb je een verhoogde kans op huidkanker doordat je onbeschermd uv-stralen op je huid hebt gehad. Het is wel zo dat mensen met een donkere huidskleur iets meer natuurlijke bescherming tegen uv-stralen hebben."

Ben je toch verbrand, dan kun je aantal dingen doen. "Gebruik bij roodheid en pijn verkoelende aftersunlotions en natte kompressen", zegt Tijssen. "Ook kan pijnstilling zoals een paracetamol effectief zijn. Is dit onvoldoende, treedt er koorts op of ontstaan er brandblaren, neem dan contact op met een arts voor aanvullende behandeling."


Lees meer over:

GezondheidZon

Aanbevolen artikelen