Maandag 4 juli 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Foto ter illustratie.

Te veel toegevoegde suikers: 'Alleen stoppen met suiker in koffie is niet genoeg'

We eten en drinken jaarlijks 20 kilo aan toegevoegde suikers en dat is een groot probleem. We worden er dik van en het kan ons ziek maken. Maar kan ons lichaam wel zonder? En heeft suiker nog andere functies, behalve het zoeter maken van ons eten?
Door: Sarah Sitanala

"Er bestaat niet zoiets als een bovengrens voor de hoeveelheid suiker die je lichaam maximaal mag binnenkrijgen", zegt Kim Brouwers, diëtist en kennisspecialist voeding bij het Diabetes Fonds. "Omdat suiker ook van nature aanwezig is in producten die we nodig hebben om gezond te blijven. Denk aan fruit, groenten en volkoren producten."

Gaat het over de 'gevaren' van suiker, dan wordt er voornamelijk gesproken over toegevoegde suikers. "Maar let wel: suikers blijven suikers, waar ze ook vandaan komen", zegt Brouwers. Zowel natuurlijke suikers als toegevoegde suikers worden op dezelfde manier door je lichaam opgenomen. "Wat toegevoegde suikers ongezonder maakt dan de natuurlijke suikers, is het feit dat de toegevoegde suikers in producten zitten die ook veel vet bevatten. Tegelijkertijd bevatten die geen of minder vitaminen, vezels en mineralen."

Het volledig schrappen van suikers uit je eetpatroon is zo goed als onmogelijk, zegt Marian de van der Schueren, buitengewoon hoogleraar Diëtetiek aan Wageningen University & Research. "Sommige suikers kun je vermijden, bijvoorbeeld de suiker uit de suikerpot. Maar voor vruchten zonder vruchtensuiker, melk zonder melksuiker (lactose) of brood zonder tarwemeel wordt dat al een stuk lastiger."

Het belang van een gezonde voedselomgeving

Suikers hebben verschillende functies en zijn dus niet alleen maar slecht. "Zo zorgt het product niet alleen voor geur en kleur, maar ook voor volume en textuur. Het kan tevens werken als conserveermiddel of als fermentatiemiddel", zegt De van der Schueren. "Maar wanneer iemand de neiging heeft om te zwaar te worden, dan is het zeker aan te raden om suikers in de vorm van 'loze' calorieën even te minderen."


Het is aan de supermarkten om gezonder voedsel aantrekkelijk te maken en aan producenten om meer gezondere alternatieven aan te bieden.
Kim Brouwers, diëtist Diabetes Fonds

Een gezonde voedselomgeving speelt daarin volgens Brouwers een belangrijke rol. "De consument kan zijn best doen, maar heeft daar wel hulp bij nodig. Het is aan de supermarkten om gezonder voedsel aantrekkelijker te maken en aan producenten om meer gezondere alternatieven aan te bieden. Maar ook de overheid kan helpen door het invoeren van een suikertaks."

Brouwers denkt daarbij aan het Britse model, waar op suikerrijke dranken een belasting wordt geheven. "Daar moeten fabrikanten meer belasting betalen naarmate er meer suikers in de frisdrank zitten." Dat is van belang, omdat aangetoond is dat er een direct verband bestaat tussen veel frisdrank drinken en diabetes type 2.

Brouwers: "Nederlanders drinken gemiddeld 2 liter frisdrank per week, kinderen het dubbele. Dat zijn allemaal onnodige calorieën zonder nuttige voedingsstoffen. Bekend is dat een blikje frisdrank per dag het risico op diabetes type 2 met 20 procent verhoogt."

Suikers zijn niet alleen maar slecht

Net als frisdrank bevatten ook dranken als vruchtensap veel suikers. "Maar een glas sap is veel minder verzadigend dan een stuk fruit", zegt De van der Schueren. "Het is dus veel beter om dat stuk fruit te eten. Bovendien bevat dit ook vitaminen, mineralen en vezels. Hetzelfde geldt voor brood. Er zitten weliswaar suikers in, maar ook vezels die juist goed verzadigend werken en daarnaast een bron zijn van vitaminen."


Suikers zijn niet alleen maar gevaarlijk. Je moet ze ook zien als noodzakelijke energiebron voor je lichaam.
Marian de van der Schueren, buitengewoon hoogleraar Diëtetiek

Suikers worden vaak gezien als 'loze' calorieën die enkel goed zijn voor het bijdragen aan een zwaarder gewicht, vervolgt De van der Schueren. "Maar suikers zijn dus niet alleen maar gevaarlijk. Je moet ze ook zien als noodzakelijke energiebron voor je lichaam. En in sommige gevallen kan het juist gunstig zijn om extra suikers te eten. Sporters, bijvoorbeeld; zij hebben soms extra suikers nodig om zich langere tijd te kunnen inspannen."

Stoppen met suiker in je koffie is niet genoeg

Toch is het goed om je bewust te zijn van de hoeveelheid toegevoegde suikers die we per dag innemen. Het Diabetes Fonds organiseert daarom ieder jaar de Nationale Suiker Challenge. "Naast de verantwoordelijkheid van de overheid en voedselproducenten is het ook aan de consument om goed voor zichzelf te zorgen", zegt Brouwers. "Vaak is het ook een kwestie van gedragsverandering. Mensen zijn gewend bepaalde producten te eten en denken dat ze goed bezig zijn als ze stoppen met suiker in hun koffie. Maar daarmee ben je er niet."

Een week lang alle toegevoegde suikers vermijden is misschien extreem, zegt Brouwers. "Doe dat stap voor stap, en kijk waar je eventueel alternatieven voor kunt vinden. Op deze manier kun je het langer volhouden." De diëtist geeft een aantal tips: "Er zijn andere manieren om een gerecht zoeter te maken. Bijvoorbeeld door vers fruit of bepaalde kruiden als kaneel of speculaaskruiden toe te voegen."

Brouwers vervolgt dat veel mensen inmiddels ook zo gewend zijn aan de zoete smaak van suiker, dat zij niet meer zonder kunnen. "Goed om te weten is dat je smaakpapillen zich na verloop van tijd aanpassen. Suiker is een overheersende smaak, waardoor alle andere smaken in het eten worden afgevlakt. Laat je suiker weg, dan zul je na verloop van tijd weer andere smaken in je eten proeven."

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Aanbevolen artikelen