In de afgelopen weken is op verschillende plekken in Europa het apenpokkenvirus bij mensen vastgesteld. In Nederland zijn tot nu toe twaalf mensen met apenpokken. Het virus lijkt niet heel besmettelijk, maar veel is nog onduidelijk over de verspreiding ervan. We zagen op ons reactieplatform NUjij veel vragen over het virus. Dit zijn de antwoorden van het RIVM op de meest gestelde vragen.

"Nee, apenpokken zijn geen soa. Het virus verspreidt zich via huid-op-huidcontact. Virusdeeltjes die bijvoorbeeld in de blaasjes zitten, kunnen dan in aanraking komen met de slijmvliezen of onopgemerkte kleine scheurtjes in je huid. Doordat je tijdens seks veel huid-op-huidcontact hebt, kan het virus zich makkelijker verspreiden."

Met de kennis van nu lijkt het er dus niet op dat je het virus heel makkelijk verspreidt, zoals bij corona.

"We zijn al lange tijd bekend met dit virus, maar we zien bij de huidige uitbraak van de apenpokken dat het virus zich anders gedraagt", aldus het RIVM. "Daarom is het belangrijk dat we meer onderzoek doen en maatregelen nemen om verspreiding te voorkomen."

"Nee, je kunt niet zelf de pokkenvaccinatie aanvragen. Alleen mensen die een grote kans hebben de ziekte op te lopen, krijgen de vaccinatie aangeboden."

"Dat is op dit moment niet aan de orde. Het is belangrijk om eerst meer te weten te komen over het virus en waarom het zich anders gedraagt."

"Het aanmerken van apenpokken als A-ziekte is vooralsnog een tijdelijke maatregel. De komende weken zal nauw worden bekeken of die maatregel moet blijven. We kennen de apenpokken al tientallen jaren, maar de huidige internationale uitbraak is atypisch."

"Omdat over die huidige uitbraak nog veel onbekend is, is het essentieel om (vermoedelijke) nieuwe gevallen zo vroeg mogelijk op te sporen, verdachte gevallen te kunnen isoleren en maatregelen te nemen bij contacten, zoals monitoring en quarantaine. Zo kan verdere verspreiding voorkomen worden. Apenpokken aanmerken als A-ziekte is daarom in het belang van de volksgezondheid."

"Het is niet de eerste keer dat het virus zich in Europa laat zien. De afgelopen jaren gebeurde dat incidenteel in andere Europese landen, maar nog niet eerder in Nederland. Al die keren was de besmetting te herleiden tot een bezoek aan West-Afrika."

Volgens het RIVM raakte een enkele keer ook een familielid besmet, maar leidde dat niet tot een verdere verspreiding van het virus. "Gordelroos is een heel andere ziekte dan apenpokken."

"Iemand is besmettelijk zodra er zichtbare verschijnselen als blaasjes en korstjes te zien zijn. De blaasjes kunnen ook voorkomen op minder zichtbare plekken, zoals in de mond."

"Sommige mensen hebben griepachtige klachten voordat de blaasjes verschijnen. Mensen met deze ziekteverschijnselen beschouwen we momenteel ook als besmettelijk."

"Dat weten we nog niet", aldus het RIVM. Overigens hebben wel opvallend veel besmette mensen laatst een fetisjfestival in België bezocht, Darkland. Mogelijk was dat een brandhaard. Het aantal positief geteste mensen in Nederland staat inmiddels op twaalf. Wereldwijd (in landen waar het virus niet al rondging) gaat het nu om meer dan honderd gevallen, de meeste in Europa.

"Dat is op dit moment moeilijk om te zeggen. Er zijn wel cijfers over overlijdenspercentages in West-Afrika, maar die cijfers zijn moeilijk te vergelijken met de situatie in Europa."

"Je kunt littekens krijgen op de plekken waar de blaasjes zaten."

"Als je de apenpokken eenmaal hebt gehad of ertegen gevaccineerd bent, kun je de ziekte meestal niet nog een keer krijgen. Wel is het mogelijk dat er door huid-op-huidcontact opnieuw blaasjes verschijnen. Die zullen zich dan echter minder snel verspreiden."

"Na contact met een apenpokkenpatiënt kan het 5 tot 21 dagen duren voordat iemand symptomen ontwikkelt. De GGD vraagt mensen die contact hebben gehad met iemand die positief testte op het virus om tot drie weken in quarantaine te gaan. Dat is echt een voorzorgsmaatregel."