Elke week stellen we een gezondheidsvraag aan een medisch deskundige. Deze week: Ik heb veel last van jeuk. Is het schurft? Dermatoloog Patrick Kemperman: "Hoe eerder je behandelt, hoe beter het is. Je krijgt dan minder klachten én voorkomt bovendien verdere besmetting."

Ziet u veel mensen met schurft?

"Lange tijd bijna niet. De laatste jaren neemt het aantal toe. Die stijging lijkt landelijk, blijkt uit cijfers van het Nivel. Vooral de afgelopen maanden zie ik meer patiënten met schurft, of scabiës, zoals de huidaandoening eigenlijk heet. In de wintermaanden is de kans op besmetting overigens iets groter, doordat we dan meer binnen zitten en dichter op elkaar leven."

Is schurft dan besmettelijk?

"Ja, heel erg. Besmetting verloopt via contact met de huid (langer dan vijftien minuten) of via besmette kleding of beddengoed. De klachten ontstaan twee tot zes weken na de besmetting. Veel mensen schamen zich wanneer ze de diagnose krijgen, omdat schurft vaak in verband wordt gebracht met slechte hygiëne, maar het kan echt iedereen overkomen."

“Het veroorzaakt uitslag en vaak gekmakende jeuk. Vooral 's nachts.”
Patrick Kemperman, dermatoloog

Wat is schurft eigenlijk?

"Schurft is een huidinfectie die wordt veroorzaakt door schurftmijten, minuscule beestjes die gangetjes graven aan de oppervlakte van de huid. Daarin leggen ze eitjes waar weer nieuwe schurftmijten uitkomen. Het veroorzaakt uitslag en vaak gekmakende jeuk. Vooral 's nachts."

Hoe weet je of je schurft hebt?

"Je krijgt rode bultjes en als je goed kijkt, zie je minuscule gekronkelde gangetjes met aan het eind vaak een klein bultje of blaasje. Het zit aanvankelijk met name tussen de vingers, op de polsen en enkels, maar ze kunnen in principe overal voorkomen. Behalve op het gezicht. Daar zien we ze bij volwassenen vrijwel nooit."

Kan het kwaad?

"Dat niet, maar schurft is wel ontzettend vervelend en gekmakend. Ik zie veel patiënten wier leven erdoor ontwricht raakt doordat ze 's nachts niet kunnen slapen van de jeuk. Alleen ijskompressen en koude douches kunnen verlichting bieden. Door slaapgebrek en zorgen komen ze in een negatieve stressspiraal terecht."

“Hoe eerder je erbij bent, hoe minder klachten je ervan krijgt.”
Patrick Kemperman, dermatoloog

"Als je denkt dat het schurft is, ga dan naar de huisarts. Hoe eerder je erbij bent, hoe minder klachten je ervan krijgt, hoe eerder je kunt beginnen met behandelen en hoe minder andere mensen je besmet."

Is er dan een behandeling?

"Als de huisarts of dermatoloog scabiës heeft vastgesteld, zijn er twee behandelopties: een crème waarmee je op de dag van de diagnose én zeven dagen later je hele lichaam in moet smeren vanaf de kaaklijn. Of pillen. De crème wordt vergoed, de pillen niet. Beide opties zijn even effectief."

Ben je er daarna vanaf?

"Helaas is behandelen van de patiënt niet voldoende. Alle anderen in je huishouden moeten meebehandeld worden. Ook als ze nog geen klachten hebben. Doe het gelijktijdig om een pingpongeffect te voorkomen."

"En saneer je huis. Was alle beddengoed en kleding die je de afgelopen drie dagen hebt gedragen op 60 graden. Wat je niet zo heet wil wassen, stop je twee dagen in een afgesloten plastic zak. Ook dat doodt de mijten. Vergeet de knuffeldieren van de kinderen niet. Keer indien mogelijk ook het matras om. En knip je nagels kort zodat daar geen mijten onder blijven zitten."

Patrick Kemperman is dermatoloog bij het Amsterdam UMC en Dijklander Ziekenhuis.