Elke week stellen we een gezondheidsvraag aan een medisch deskundige. Deze week: Ik heb pijn bij het vrijen. Hoort dat bij de overgang? Seksuoloog Astrid Kremers: "Pijn bij het vrijen hoort er niet 'gewoon' bij. Het kan in de meeste gevallen worden voorkomen."

Krijg je vaak vrouwen in de overgangsleeftijd op het spreekuur?

"Ja. Gelukkig ervaren steeds minder vrouwen een drempel om hulp te zoeken. Voor anderen zijn zowel de overgang als seksuele problemen en vaginale klachten helaas nog steeds taboeonderwerpen. Dat is jammer, want het komt veel voor en in de meeste gevallen is er iets aan te doen."

Wat voor vaginale klachten krijgen vrouwen dan?

"Iedere vrouw krijgt in de overgang in meer of mindere mate te maken met vaginale atrofie. In de overgang wordt de huid van de schaamlippen, vagina en baarmoeder dunner, minder elastisch, stugger en kwetsbaarder. Daarnaast is er minder vaginale afscheiding waardoor de natuurlijke weerstand vermindert en er een droog gevoel ontstaat."

Vaginale droogheid, is dat niet gewoon iets waar we mee moeten leren leven?

"Zeker niet! Vrouwen met vaginale atrofie blijven namelijk het vermogen tot lubricatie (vochtig worden) houden. Vaginale atrofie hoeft dus gelukkig niet bij iedere vrouw pijn te geven bij penetratie, als je maar pas penetratieseks hebt wanneer je voldoende opgewonden bent."

“Als je niet erg vochtig wordt tijdens het vrijen, ga dan niet over tot coïtus.”

"Als je niet erg vochtig wordt tijdens het vrijen, ga dan niet over tot coïtus. Het nat worden is namelijk een signaal dat er onder je huid van alles is veranderd: de clitoris is dan opgezwollen, de vagina is twee tot drie keer zo lang en aan het uiteinde bovendien breder."

Is glijmiddel een goed idee?

"Glijmiddel kan een goed idee zijn voor seksueel contact zonder penetratie. Ik ben geen voorstander van glijmiddel als oplossing om toch coïtus te kunnen hebben. Heb dat pas als je voldoende opgewonden en dus nat bent én wanneer je ontspannen bent. Dat merk je doordat je vagina makkelijk toegankelijk is."

“Vrouwen in deze levensfase houden vaak allerlei ballen in de lucht. Vergeet jezelf niet.”

"Doe het ook alleen als je het zelf echt wil én als het plezierig is. Pijn is echt verboden. Neem meer tijd voor het seksueel spel en neem eventueel een penetratiepauze."

Welk advies heb je nog meer?

"Een gezonde leefstijl helpt! Zorg voor voldoende ontspanning en slaap. Eet gezond, drink veel water en zo min mogelijk alcohol. Beweeg ook lekker veel. Vrouwen in deze levensfase houden vaak allerlei ballen in de lucht. Vergeet jezelf niet."

"Nog een advies: communiceer met je sekspartner. Als je er niet over praat, ligt het gevaar op de loer dat je dingen voor elkaar gaat invullen. Lees je in, bijvoorbeeld op Vrouwen in de Overgang. En praat er ook over met vriendinnen in dezelfde levensfase."

Kun je ermee naar de huisarts?

"Dat kan zeker. Doorbreek het taboe. Voor de huisarts of seksuoloog is geen enkele vraag vreemd. Je seksleven is te belangrijk om er niet over aan de bel te trekken. Plezierige seksualiteit heeft namelijk een positieve invloed op je lichaam, psyche en relatie."

Astrid Kremers is seksuoloog en schreef het boek Aandacht voor seks.