Elke week stellen we een gezondheidsvraag aan een medisch deskundige. Deze week: ik heb de diagnose diabetes type 2, maar ik ben juist heel mager. Klopt dat wel? Huisarts en leefstijldeskundige Jacqui van Kemenade: "Een deel van de mensen met de diagnose diabetes type 2 heeft eigenlijk LADA, een subtype van diabetes type 1."

Wat is diabetes eigenlijk?

"Bij diabetes heb je een te hoge bloedsuikerspiegel. normaal gesproken houdt het lichaam die spiegel in balans met het hormoon insuline. Dat zorgt ervoor dat glucose vanuit de bloedbaan de cel in kan. Het werkt als een portier."

"Er zijn verschillende soorten diabetes. Het overgrote deel van de patiënten heeft diabetes type 2. Daarbij heb je wel insuline, maar werkt de portierfunctie niet goed meer. Daardoor stijgt de bloedsuikerspiegel. Tegelijkertijd kan het eigen insuline de suikers nog wél de vetcel inloodsen. Vandaar dat diabetes type 2 vaak gepaard gaat met overgewicht, vooral rondom de taille."

“Pas vrij recent kwamen we erachter dat er veel meer subtypes van diabetes bestaan.”

Volgens de huisarts heb ik diabetes type 2, maar ik ben juist heel mager. Klopt dat wel?

"Wanneer je als volwassene met klachten op het spreekuur komt die aan diabetes doen denken en je bloedsuiker blijkt inderdaad te hoog te zijn, denken veel artsen aan diabetes type 2. Dat is logisch, want pas vrij recent komen we erachter dat er veel meer subtypes van diabetes bestaan."

Maar het kan dus wel degelijk diabetes type 1 zijn?

"Ja. Er is een vorm van diabetes type 1 die ook op latere leeftijd kan ontstaan. Dit type noemen we LADA: Latent Autoimmune Diabetes in Adults. Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte waarbij het eigen afweersysteem de cellen vernietigt die insuline maken. Ook bij LADA is dit het geval."

"Geschat wordt dat twee tot twaalf van de honderd mensen met diabetes type 2 eigenlijk de LADA-vorm van diabetes hebben."

Hoe kan het dat die diagnose soms wordt gemist?

"LADA lijkt op diabetes type 2 omdat het zich op latere leeftijd ontwikkelt, maar ook omdat er aanvankelijk geen insuline nodig is. Bij jonge mensen met type 1 neemt de insulineaanmaak heel snel af. Daardoor moet vrijwel direct worden begonnen met spuiten. Bij LADA gaat de afname trager. Het duurt soms maanden voordat extra insuline nodig is."

“Denk aan LADA als je geen overgewicht hebt en nog geen vijftig bent bij de diagnose.”

Hoe kun je erachter komen of je LADA hebt?

"Denk aan LADA als je geen overgewicht hebt en nog geen vijftig bent bij de diagnose. Vraag je huisarts eventueel om naast je suikerwaarden ook de hoeveelheid C-peptide te meten, een hormoon dat vastzit aan insuline bij de aanmaak in de alvleesklier. Wat ook kan: testen op antistoffen. LADA is een auto-immuunziekte, dus daarvan vind je sporen in het bloed."

Waarom is het belangrijk om te weten of het LADA is?

"Het maakt uit voor de behandeling. Bij beide soorten diabetes kan er met een gezonde leefstijl veel worden bereikt. Diabetes 2-patiënten kunnen met leefstijl soms zelfs helemaal van de medicatie af. Bij type 1 zit er een grens aan. Patiënten met type 1 zullen nooit helemaal zonder insuline kunnen."

Jacqui van Kemenade is huisarts in Breda en auteur van het boek Een shotje leefstijl.