Elke week stellen we een gezondheidsvraag aan een medisch deskundige. Deze week in het kader van Wereld Zicht Dag op 8 oktober: ik zie kromme lijnen. Is er iets mis met mijn ogen? Oogarts Suzanne Yzer: "Beeldvervorming kan op maculadegeneratie wijzen. Ga er zo snel mogelijk mee naar de oogarts. Niks doen kan tot blindheid leiden."

Ik zie kromme lijnen. Ligt dat aan mijn ogen?

"Dat kan zeker. Als je een kromming in de deurpost ziet of een of meerdere knikken in andere dingen die in het echt recht zijn, zoals lantaarnpalen of stoepranden, kan het zijn dat het maculadegeneratie is. Dat is een beschadiging van het centrum van het netvlies, het belangrijkste deel van het oog en het deel waarmee je kijkt."

"Het komt in westerse landen veel voor, vooral vanaf een jaar of vijftig. Vandaar dat artsen over 'leeftijdgebonden maculadegeneratie' spreken. Ongeveer 35 procent van de 75-plussers heeft een vorm van maculadegeneratie."

Hoe weet je of je het hebt?

"Kromme lijnen die niet verdwijnen als je knippert, kunnen op maculadegeneratie duiden. Soms zie je ook een vlek in het midden van je beeld. Als je schuin kijkt, zie je bijvoorbeeld een propje op de grond liggen, maar als je er recht naar kijkt om het op te rapen, zie je het ineens niet meer."

“Bij staar zie je geen vervormingen, maar gaat je zicht langzaam achteruit door een vertroebeling van de lens.”
Suzanne Yzer, oogarts

"Met de Amslertest valt het te controleren. Die vind je op de website van de Maculavereniging. Loop niet door met klachten. Bel dezelfde dag nog naar de huisarts voor een doorverwijzing."

Wat is het verschil met staar?

"Bij staar zie je geen vervormingen, maar gaat je zicht langzaam achteruit door een vertroebeling van de lens. Staar kan worden geopereerd. Maculadegeneratie helaas nog niet."

Waarom moet je bij symptomen van maculadegeneratie met spoed naar de oogarts?

"Sinds een jaar of vijftien kunnen we de natte vorm van maculadegeneratie behandelen. Hoe eerder je erbij bent, hoe minder schade er is ontstaan en hoe meer kans op herstel. Niks doen leidt tot blindheid."

Wat gebeurt er dan bij de oogarts?

"In het ziekenhuis wordt onderzocht of het om de natte of droge vorm gaat. Aan de droge vorm valt helaas nog niets te doen, maar bij de natte vorm bestaat de mogelijkheid van medicatie. Dat gaat met een injectie in je oog."

"Eerst wordt het oog verdoofd en daarna spuit de arts het medicijn in het oog. Er wordt volop onderzoek naar gedaan en de medicijnen worden steeds beter, maar vooralsnog moeten patiënten gemiddeld elke vier weken terugkomen voor een prik."

Valt het te voorkomen?

"Het is niet te voorkomen, maar het risico valt wel te verkleinen. Stop met roken. Je netvlies heeft veel zuurstof nodig. Roken belemmert de zuurstofopname van de kleine adertjes. Ook gezonde voeding is belangrijk. Eet vooral veel groene groenten. Die zijn rijk aan luteïne en zeaxanthine, mineralen die als voeding voor de ogen dienen. Vooral boerenkool en spinazie barsten ervan.

"Als aanvulling op gezonde voeding kun je eventueel voedingssupplementen gebruiken. Een paar keer per week een wandeling van dertig minuten verlaagt het risico eveneens."

Dr. Suzanne Yzer is oogarts in Radboudumc.