Elke week stellen we een gezondheidsvraag aan een medisch deskundige. Deze week: ik ben de laatste tijd wat somber. Ben ik depressief? Psycholoog Emel Özbek: "Blijf niet rondlopen met depressieve klachten. Praat erover."

Ik voel me soms somber. Heb ik een depressie?

"Als je je somber of neerslachtig voelt, betekent dat niet direct dat je een depressie hebt. Iedereen heeft weleens dagen waarop je wat minder lekker in je vel zit."

Hoe weet je dan of het wél om een depressie gaat?

"We spreken van een depressie wanneer de somberheid langer dan twee weken aanhoudt, je nergens meer van kunt genieten, slecht slaapt, je slecht kunt concentreren en wanneer gevoelens van waardeloosheid en gedachten aan de dood zich opdringen."

Komen er bij een depressie altijd gedachten aan zelfmoord kijken?

"Niet altijd, maar vaak wel. Soms meer in de zin van 'Als ik er niet meer ben is het ook goed', maar soms ook veel heftiger. Ga naar de huisarts als dit speelt. Of win advies in bij 113 zelfmoordpreventie. Zij kunnen je op verschillende manieren helpen en ondersteunen."

Waardoor wordt een depressie veroorzaakt?

"Meestal is het een combinatie van erfelijkheid, persoonlijke eigenschappen met daarnaast meestal ook nare of traumatische gebeurtenissen in je leven."

“Eén op de vijf volwassenen krijgt ooit te maken met een depressie. Desondanks lijkt er nog steeds een taboe op te rusten”
Emel Özbek, klinisch psycholoog

Komt het vaak voor?

"In Nederland krijgt ongeveer één op de vijf volwassenen ooit in zijn leven te maken met een depressie. Desondanks lijkt er nog steeds een taboe op te rusten. Dat is jammer, want het is belangrijk dat je er niet alleen mee blijft rondlopen. Praat erover met familie of vrienden. En trek bij de huisarts aan de bel."

Word je met een depressie altijd doorgestuurd naar de psycholoog?

"Dat hangt af van de ernst van de klachten. Er zijn verschillende trajecten die opgestart kunnen worden bij milde klachten. De huisarts of POH-ggz kan met je aan de slag, maar je kunt ook een cursus of online training volgen. Bij ernstige of langdurige depressieve klachten is behandeling door een psycholoog en/of psychiater de aangewezen route."

“Je kunt het risico op een depressie verkleinen door actief te blijven”
Emel Özbek, klinisch psycholoog

Kunnen we iets doen om een depressie te voorkomen?

"Je kunt het risico verkleinen door actief te blijven. Doordat je bij depressieve klachten weinig energie hebt en nergens van geniet, gaan veel mensen zich terugtrekken. Maar daarmee beland je vaak in een negatieve spiraal."

"Het is ook goed om een vast dag- en nachtritme aan te houden. Bij een depressie wordt het eigen initiatief vaak minder. Het is dan fijn om een routine en activiteitenplanning te hebben waar je je aan kunt houden. Dat maakt het makkelijker om in actie te komen. Spreek af met vrienden, drink niet te veel alcohol, ga veel de buitenlucht in en zorg voor voldoende beweging."

Moet je bij een depressie altijd aan de antidepressiva?

"Nee. Dit hangt onder andere af van de mate en de hardnekkigheid van de depressie. Sowieso gaat het altijd in overleg. Met alleen medicatie kom je er vaak niet. Het oplossen van onderliggende problemen in combinatie met een gezonde leefstijl levert vaak meer op."

Emel Özbek is klinisch psycholoog bij Psy Helmond en bij GGzE in Eindhoven.

Denk jij aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel 113 (lokaal tarief) of 0800-0113 (gratis).