Edwin de Vaal, huisarts in Nijmegen, beantwoordt iedere week een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week is dat: moet ik blijven vechten tegen kanker? En hoe doe ik dat?

Hoe vecht ik tegen kanker?

"Die vraag krijg ik regelmatig in mijn spreekkamer. Omdat er altijd gesproken wordt over 'vechten' tegen kanker, hebben patiënten het idee dat ze de strijd aan moeten blijven gaan. Ook als ze al allerlei behandelingen hebben gehad. Ik vind 'vechten' een vervelend woord als het om kanker gaat."

Waarom is 'vechten' geen goed woord?

"Omdat zo het beeld ontstaat dat kanker de vijand is en dat je die kunt verslaan als je er maar hard genoeg je best voor doet. Zo werkt het helaas niet. Er is heel weinig wat je zelf actief kunt doen om de ziekte te bestrijden."

"Over 'vechten' praten vind ik storend. Vooral voor mensen die uiteindelijk niet het geluk hebben van kanker te genezen. Dat zij 'verloren' hebben betekent niet dat ze zwak zijn geweest of niet hard genoeg hebben geknokt. Je 'verliest' niet van kanker. Of je geneest of niet heeft te maken met pure mazzel. Je hebt het niet aan jezelf te wijten als je behandeling niet aanslaat."

Maar er zijn toch allerlei behandelingen die je kunt ondergaan? Dat is toch een vorm van vechten?

"Dat is waar. Maar of die behandelingen effect hebben ligt aan allerlei factoren waar je zelf geen invloed op hebt: hoe snel je erbij bent, welke therapie er is, of de tumor stabiel blijft, of er uitzaaiingen zijn."

"Het enige wat je actief kunt doen is de behandelingen ondergaan en ze volhouden. Maar sommige mensen wíllen na twee of drie keer chemotherapie niet nóg een zware kuur met veel bijwerkingen. Dat vind ik echt een dappere keuze."

“Je leven staat op zijn kop met kanker. Terwijl je voortdurend keuzes moet maken. Dicht bij jezelf blijven is dan moeilijk, maar heel belangrijk.”

Dapper? Is het geen vorm van opgeven?

"Absoluut niet. Het is vaak ontzettend moeilijk om zo'n besluit te nemen. Het is überhaupt al moeilijk genoeg om erover na te durven denken. Maar wat het nog moeilijker maakt, is dat je vaak moet opboksen tegen je omgeving. Artsen proberen toch om mensen te genezen en denken ook dat dat van hen verwacht wordt. Je familie wil jou ook niet zomaar laten gaan en zal aandringen op extra behandelingen."

"Als een patiënt dan toch besluit niet zoveel kwaliteit van leven meer te willen inleveren voor misschien een paar extra maanden, dan vind ik dat echt heel dapper."

Kun je het over dit soort dingen hebben met de huisarts?

"Je kunt altijd terecht bij je huisarts als je dit soort persoonlijke en moeilijke zaken wil bespreken. Dat kan natuurlijk ook met je oncoloog of de verpleegkundige. Er zijn ook speciale praatgroepen en behandelcentra waar je terechtkunt voor psychologische begeleiding bij kanker. Bijvoorbeeld bij de inloophuizen van IPSO. Je leven staat op zijn kop met kanker. Terwijl je voortdurend keuzes moet maken. Dicht bij jezelf blijven is dan moeilijk, maar heel belangrijk."