Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal, huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week is dat: ik voel me erg depressief. Ben ik dan manisch-depressief?

Wat is het verschil tussen depressief en manisch-depressief?

"Ik hoor wel eens mensen zeggen dat ze manisch-depressief zijn terwijl ze 'erg depressief' bedoelen. Maar manisch-depressief is geen overtreffende trap van depressief. Het is een ander soort stoornis, ook wel een bipolaire stoornis genoemd."

"Je hebt dan zowel depressieve als manische periodes. In een manische periode ben je veel actiever, alerter en opgewekter dan gewoonlijk. Patiënten hebben in deze fase vaak allerlei inzichten en voelen zich heel goed en sterk en zelfverzekerd."

Dat is toch juist fijn?

"Veel mensen ervaren deze fase in het begin inderdaad als heel prettig. Ze barsten van de energie. Het probleem is alleen dat het erg uitputtend is. Ook omdat mensen meestal maar heel weinig slapen."

"Sommige patiënten zijn in hun manische periode bovendien heel impulsief. Dat kan tot problemen leiden. Door hun gedrag kunnen ze problemen krijgen in hun relatie, op hun werk, hun opleiding of in vriendschappen. Ik heb eens een patiënt gehad die in één weekend zijn hele fortuin verbrast had door allerlei impulsaankopen te doen."

Hoe lang duurt zo'n manische periode?

"Een paar weken tot soms maanden. Daarna volgt vaak een depressieve periode van somberte en passiviteit. Patiënten voelen zich dan vaak waardeloos en hebben nergens energie voor of zin in, precies het tegenovergestelde van de manische fase dus."

“Sommige patiënten kiezen ervoor om zich niet te laten behandelen met medicijnen. Soms is dat mogelijk.”
Edwin de Vaal, huisarts

Kan manische depressiviteit worden behandeld?

"Ja, door de psychiater. Medicijnen kunnen klachten verminderen of voorkomen. Sommige patiënten kiezen ervoor om zich niet te laten behandelen met medicijnen. Soms is dat mogelijk. Ik heb een patiënte die zodra ze een manische periode voelt aankomen, een gesprek plant met de praktijkondersteuner ggz die bij ons werkzaam is. Ze gebruikt dan tijdelijk weer medicijnen om alles op de rit te houden. Op die manier houdt ze het zelf met hulp van ons onder controle."

Kun je ook bij de huisarts terecht als je je zorgen maakt over iemand?

"Zeker! Vaak hebben patiënten zelf niet goed door dat ze in een manische periode zitten. Ze voelen zich immers gewoon heel goed! Het zijn dan ook meestal niet de patiënten zelf die bij mij aan de bel trekken, maar mensen uit hun naaste omgeving. Maak je je zorgen over iemand, probeer die zorgen dan met hem of haar te bespreken. Of met iemand uit jullie omgeving. Zo nodig kun je ook altijd terecht bij de huisarts."

Wat zijn de symptomen?

"Mensen met manische depressiviteit hebben zoals gezegd periodes waarin ze somber en passief zijn én periodes waarin ze veel actiever en opgewekter zijn dan normaal. Symptomen zijn onder andere: overdreven optimisme, veel zelfvertrouwen, veel minder behoefte aan slapen en meer zin in seks. In deze fase praten en denken mensen vaak ook veel sneller waardoor ze soms niet te volgen zijn. Ook impulsiviteit is een symptoom. En het nemen van te grote risico's."