Onze voeten verdienen meer aandacht en die aandacht kan onder meer gegeven worden door te lopen zonder schoenen. Dat vindt sportpodoloog en voetentrainer Yvonne Bontekoning. "We trainen ons hele lijf, maar vergeten onze voeten."

Zodra een kind gaat lopen, rennen de ouders naar een schoenenwinkel, weet Bontekoning, mede-eigenaar van Voetentraining.nl. "We leren van jongs af aan dat goede schoenen belangrijk zijn voor de ontwikkeling van onze voeten. Maar zo'n stevige schoen met vaak een dikke zool is voor een kindervoetje al snel te stijf. De voet heeft minder ruimte om te bewegen, de spieren raken verslapt en de tenen worden naar elkaar toe gedrukt. Dat kan op latere leeftijd tot voetproblemen leiden."

“Zorg dat kinderen tot een jaar of zeven zoveel mogelijk op blote voeten kunnen spelen en bewegen.”
Yvonne Bontekoning, voetentrainer

Zelf geeft ze ouders een ander advies. "Zorg dat kinderen tot een jaar of zeven zoveel mogelijk op blote voeten kunnen spelen en bewegen. Bijvoorbeeld door een miniblotevoetenpad aan te leggen in de tuin, het liefst met een ongelijke ondergrond. Leg wat zand, gras en houtsnippers neer, maak een waterpoeltje en zorg voor een beetje reliëf. Zo kan de voet zich op een natuurlijke manier ontwikkelen."

Bergwandelen op blote voeten

Een groeiende groep mensen in Nederland kiest ervoor om altijd op blote voeten te lopen, weet Vincent Barink, mede-eigenaar van Barefoot & More in Arnhem, een winkel in barefootschoenen. Zelf loopt hij al ruim tien jaar op blote voeten, ook in de stad en in de bergen. "In het begin is alles natuurlijk heel prikkelend, maar na een tijdje is het lekker om verschillende ondergronden te voelen. Zand en gras, maar ook asfalt en steentjes. Of lekker met je tenen door de modder."

Op blote voeten ga je vanzelf anders lopen, merkt Barink. "Je maakt kortere passen, loopt rechter en landt zachter. Dat loopt lichter en efficiënter." Voor wie het te ver vindt gaan om overal op blote voeten te lopen, zijn er speciale barefootschoenen.

"Die schoenen doen eigenlijk niets, behalve beschermen. Ze geven geen ondersteuning, hebben geen hielverhoging en geven je tenen de ruimte om zich te spreiden en te bewegen. Functioneel gezien bootsen ze het lopen op blote voeten na, maar dan beschermd."

Blootvoets lopen? Niet voor iedereen

Het looppatroon op blote voeten is anders dan op schoenen, erkent ook podotherapeut Amy Dieker, beleidsmedewerker bij de Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten (NVvP). Maar of blootvoets lopen goed is voor onze voeten, is volgens Dieker niet zo makkelijk te zeggen.

"Daarover is de literatuur in elk geval niet consistent. Er zijn onderzoeken waaruit blijkt dat blootvoets lopen op korte termijn voor blessures kan zorgen, maar ook dat het juist knieklachten kan voorkomen."

“Als je altijd op stevige schoenen loopt is er misschien al veel veranderd in je voeten. Je kunt dan niet zomaar zeggen: Ik ga vanaf nu op blote voeten lopen.”
Yvonne Bontekoning

Dieker denkt dat het voor sommige mensen fijn is om op blote voeten te lopen, en voor anderen juist niet. "Soms zijn schoenen beter. Bijvoorbeeld als je gevoelige tenen hebt of een verstijfd teengewricht. Een schoen met een stugge loopzool kan dan voorkomen dat er wringing en pijn in het gewricht ontstaat."

Ook bij een verminderd gevoel of verminderde doorbloeding, zoals bij diabetes, zou ze blootvoets lopen afraden. "Als je geen schoenen draagt, kan er sneller een wondje ontstaan dat niet wordt opgemerkt of niet geneest." Dieker raadt daarom aan om vooraf advies in te winnen bij een voetspecialist.

Ook Bontekoning erkent dat niet iedereen even fijn loopt op blote voeten of barefootschoenen. "Als je altijd op stevige schoenen hebt gelopen, dan is er misschien al veel veranderd in je voeten. Je kunt dan niet zomaar zeggen: 'Ik ga vanaf nu op blote voeten lopen, want dat is goed voor mij'. Maar als je het rustig opbouwt, kun je je voeten vaak wél trainen en flexibeler maken. Bij voorkeur onder begeleiding van een voetspecialist. Loop bijvoorbeeld eens een stukje zonder schoenen in het bos. Of op het strand. Zacht zand kan overbelasting geven, maar je kunt prima beginnen met een klein stukje langs de branding."