Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (48), huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week is dat: ik voel een soort onderhuidse bultjes aan mijn ballen, wat zijn dat?

Krijg je vaak mannen op het spreekuur met deze vraag?

"Relatief gezien komen er in de zomer vaker mannen met deze vraag bij me dan in de winter. Vooral als het zo warm is als in de afgelopen weken. Mannen dragen dan wijdere boxershorts en door transpiratie treedt irritatie op. Daardoor voelen mannen vaker aan hun ballen."

"Die zijn ook nog eens beter voelbaar, omdat ze door de warmte wat ruimer in de balzak komen te zitten. Het kan zijn dat je met warm weer ineens dingen voelt die je eerder nooit waren opgevallen."

Wacht. Door de warmte komen de ballen ruimer in de balzak te hangen?

"Ja. De ballen zitten net buiten het lichaam zodat de temperatuur iets lager is. Dat is beter voor de zaadproductie. Als de buitentemperatuur stijgt en het scrotum warmer wordt, ontspannen de spiertjes aan de bal en balzak een beetje waardoor de ballen wat verder van het lichaam komen af te hangen."

"Dezelfde spier trekt de bal ook weer naar het lichaam toe zodra je bijvoorbeeld in heel koud water springt: de cremasterspier."

“Net zoals vrouwen hun borsten controleren, zouden mannen dat moeten doen met hun ballen.”
Edwin de Vaal

Maar wat zijn die bultjes die je kunt voelen?

"In veel gevallen zijn het kleine spatadertjes. Ik kreeg laatst iemand op het spreekuur die wat hij voelde omschreef als 'wormpjes'. Zo kan het inderdaad aanvoelen. Heel veel mannen hebben het. Meestal aan de linkerkant, omdat daar door de afvoerende ader uit de linkerbal iets meer druk wordt uitgeoefend."

"Het kunnen ook kleine gladde flexibele bultjes zijn van 0,5 tot 1 centimeter die geen pijn doen. Dat zijn cystes: zwellinkjes gevuld met vocht. In beide gevallen niks om je zorgen over te maken."

Dus het is geen tumor of zo?

"In de meeste gevallen gaat het om iets onschuldigs. Maar als je je zorgen maakt, als de bulten nieuw zijn óf als de plekken ook pijn doen, ga dan naar de huisarts."

"Eigenlijk zou iedere man zichzelf regelmatig moeten controleren. Net zoals vrouwen hun borsten controleren op onregelmatigheden, zouden mannen dat ook moeten doen met hun ballen. Doe dat het liefst onder een warme douche. Wie regelmatig voelt en zijn ballen kent, weet wanneer er iets afwijkends aan de hand is. Zodra dat zo is: naar de dokter."