Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (48), huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week is dat: wat gebeurt er als je met een onvervulde kinderwens aanklopt bij de huisarts?

Wanneer kun je bij de huisarts aankomen als het niet lukt om zwanger te worden?

"In principe kun je altijd overal mee aankomen bij de huisarts. Maar als je graag een kindje wilt en dat lukt niet meteen, hoef je niet direct naar de dokter. Zeker als je lang voorbehoedsmiddelen gebruikt hebt zoals de prikpil, moet je lichaam soms weer wennen. Na een jaar zijn ongeveer vier van de vijf stellen zwanger."

En als het na een jaar nog niet is gelukt, moet je dan naar de dokter?

"Niet per se, want er hoeft niks aan de hand te zijn. Maar als je je zorgen maakt, kun je een bezoek aan de huisarts overwegen. Kom dan wel samen. Ik krijg nog geregeld alleen de vrouw op het spreekuur als het om een onvervulde kinderwens gaat. Terwijl een kind toch iets is dat je samen wilt."

Wat zegt u dan tegen stellen die zich op het spreekuur melden?

"Eerst bespreken we het vrijen zelf, maar bijvoorbeeld ook eerdere zwangerschappen, stress, medicijngebruik, werk en of de cyclus regelmatig is."

"Niet iedereen is even goed op de hoogte. Een vrouw is per maand bijvoorbeeld maar zo'n vierentwintig tot achtenveertig uur vruchtbaar. Er zijn veel stellen die rond de eisprong dagelijks vrijen. Soms zelfs meerdere keren per dag om de kans op zwangerschap te vergroten."

“Eens per twee, drie dagen vrijen is beter. Dan blijft het ook nog leuk.”
Huisarts Edwin de Vaal

"In werkelijkheid wordt de kans daarvan juist kleiner. Zaadcellen hebben elkaar namelijk nodig om de eicel te bereiken. Bij te vaak vrijen is de hoeveelheid zaadcellen per zaadlozing lager, bovendien kunnen zaadcellen tot vijf dagen blijven leven. Vandaar dat eens per twee, drie dagen beter is. Dan blijft het vrijen trouwens ook nog leuk."

Wat is eigenlijk de meest voorkomende oorzaak?

"Voor 30 procent ligt de oorzaak bij de vrouw, voor 30 procent bij de man en voor nog eens 30 procent ligt het aan de combinatie van beiden. In 10 procent van de gevallen kan er geen oorzaak worden gevonden."

"Stress speelt een grotere rol dan mensen denken. Zeker als je al een tijdje probeert om zwanger te worden, krijgt seks iets beladens. Het gaat met veel negatieve spanning gepaard, onder meer omdat het stipt op een bepaald moment moet gebeuren. Ik zie regelmatig dat stellen ineens wél zwanger worden op vakantie. Of wanneer ze hebben besloten te stoppen om te proberen een kindje te krijgen."

Wanneer stuurt u mensen door naar de gynaecoloog?

"Dat doe ik eigenlijk altijd in overleg. Na nog één jaar extra proberen wordt ongeveer de helt van de stellen alsnog zwanger. De huisarts kan al wel de kwaliteit van het zaad onderzoeken en met een test controleren of de vrouw chlamydia heeft doorgemaakt. Dat kan een reden zijn van onvruchtbaarheid."