Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (47), huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week is dat: wat kun je doen tegen vaginale droogheid?

Wat is vaginale droogheid eigenlijk?

"Vaginale droogheid komt vaak voor bij vrouwen vanaf de overgangsleeftijd. Dat komt doordat er dan op hormonaal gebied allerlei dingen gebeuren. De hoeveelheid oestrogeen daalt. Dat veroorzaakt niet alleen opvliegers, maar ook een afname van de dikte van het slijmvlies en de vagina en urinewegen. De slijmvliezen in je vagina worden droger, net zoals de huid en ogen vaak droger worden in deze fase."

Wat merk je ervan?

"Sommige vrouwen hebben er erg veel last van. Het kan zorgen voor plasklachten en geeft een grotere kans op blaasontsteking. Veel vrouwen ervaren ook pijn of irritatie. Soms ook bij het fietsen. Wat ook veelvuldig voorkomt is pijn bij het vrijen."

“Voldoende opgewonden raken duurt na de overgang vaak iets langer. Neem daar de tijd voor.”
Edwin de Vaal, huisarts

Uit Europees onderzoek blijkt dat vrouwen lang wachten voor ze ermee naar de dokter gaan. Slechte zaak?

"Het is voor veel vrouwen een erg lastig onderwerp, terwijl het grote impact kan hebben op hoe je je voelt als vrouw en vaak ook op je liefdesleven. Vanwege die pijn vrijen veel vrouwen dan liever niet. Maar er is iets aan te doen; bespreek het gewoon, zowel met je partner als met de dokter. Het is heel normaal. Voor huisartsen is er trouwens eigenlijk geen enkele kwaal vreemd. We zijn eraan gewend en zien de meest uiteenlopende 'gênante' klachten."

Wat valt er aan vaginale droogheid te doen?

"Wat heel belangrijk is, is dat je pas bij voldoende opwinding vrijt, ook als je nog niet in de menopauze bent. Daardoor komt vochtproductie op gang en gaat het vrijen soepeler. Ook als het slijmvlies dunner is door verminderde hormoonproductie."

"Voldoende opgewonden raken duurt na de overgang vaak iets langer. Neem daar de tijd voor. En er bestaan ook glijmiddelen om het vrijen te ondersteunen. Ik raad vaak KY-gel aan, op waterbasis, maar er zijn veel meer soorten. Ze zijn vaak ook online te bestellen. In erge gevallen kan een vaginale crème met oestrogenen voorgeschreven worden. Bespreek met je huisarts wat voor jou een passende oplossing kan zijn. Wacht er liever niet te lang mee."

Waarom is dat belangrijk?

"Omdat het in de eerste plaats grote invloed heeft op je liefdesleven. En misschien zelfs op je psyche, zelfbeeld en eigenwaarde. En ook omdat pijn bij het vrijen ervoor kan zorgen dat je onbewust je bekkenbodemspieren zodanig aanspant dat het helemaal niet meer lukt. Wat er dan soms gebeurt is dat partners dingen voor elkaar gaan invullen. 'Hij zal wel weer willen, maar het doet pijn dus ik…' of 'Zij wil niet meer vrijen, dat is vast omdat ik…'."

"Belangrijk is dat je de leuke maar ook minder leuke dingen zoals vaginale droogheid met elkaar bespreekt. Vrijen doe je meestal toch samen. Dit kan trouwens ook bij jonge vrouwen het geval zijn wanneer zij vrijen bij onvoldoende opwinding en niet voldoende vochtig worden waardoor het pijn doet. Nooit doen dus."

Zijn er nog andere oorzaken voor vaginale droogheid?

"Soms ligt er een schimmelinfectie aan de droogheid ten grondslag. Die moet dan eerst worden verholpen voordat de natuurlijke balans in de vagina zich kan herstellen."