Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (47), huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week is dat: wat gebeurt er eigenlijk nadat iemand overlijdt? Waarom komt de huisarts dan 'schouwen'?

Wat is schouwen?

"Als er iemand overlijdt, moet worden vastgesteld of hij of zij werkelijk dood is. Als dat thuis gebeurt, komt de huisarts langs. Als het buitenshuis gebeurt, bijvoorbeeld op straat, dan komen de politie en de gemeentelijk lijkschouwer."

Wat doe je als huisarts tijdens het schouwen?

"Allereerst ga ik naar de overleden persoon toe. 'Vermeend' overleden, moet ik zeggen, want totdat de dood is vastgesteld weten we niet of de persoon écht dood is. Daarom condoleer ik de familie bij binnenkomst ook nog niet."

"Om vast te stellen of iemand echt dood is, luister ik of ik nog een hartslag hoor en schijn ik met een lampje in de ogen. Bij een levend persoon waarbij de hersenen nog werken vernauwt de pupil zich dan. Bij een overleden persoon gebeurt er niets. Ik kijk ook altijd of er wel sprake is van een natuurlijke dood."

“Als iemand onverwachts overlijdt, thuis of op straat, bel dan niet de huisarts maar direct 112.”
Dr. Edwin de Vaal

Wat als het géén natuurlijke dood is?

"Dan haal ik de gemeentelijk lijkschouwer erbij. Dat doe ik ook als ik twijfel of het een natuurlijke dood is. Maar het moet bijvoorbeeld ook bij euthanasie, zelfs als de huisarts dat zelf heeft uitgevoerd. Ook dán gaat het immers om een niet-natuurlijke dood. Als er twijfels zijn over de doodsoorzaak, kan de gemeentelijk lijkschouwer het stoffelijk overschot zelfs meenemen voor extra onderzoek."

Als jij de dood hebt vastgesteld, wat gebeurt er dan?

"Dan condoleer ik de familie met hun verlies en vraag of ze wellicht vragen hebben. Vervolgens vul ik twee formulieren in: een voor het Centraal Bureau voor de Statistieken, die de doodsoorzaak, leeftijd enzovoorts bijhouden. En een voor de Burgerlijke Stand zodat de overleden persoon kan worden uitgeschreven uit het Bevolkingsregister."

Geef je ook advies over de uitvaart?

"Nee, dat regelen de nabestaanden zelf. Ik leg meestal wel kort uit wat ze moeten doen en wat ze kunnen verwachten. Er komt namelijk veel op ze af nadat iemand is overleden, zeker als het een onverwachts overlijden is."

"Meestal stel ik voor om twee weken later nog eens te bellen of langs te komen voor een gesprek. Vaak hebben mensen dan nog vragen of zijn er onduidelijkheden. Het verschilt van huisarts tot huisarts hoe daarmee wordt omgegaan. Ik vind het persoonlijk fijn om de nabestaanden nadien nog van dienst te kunnen zijn."

Moet je altijd de huisarts bellen als er iemand overlijdt?

"Als iemand thuis overlijdt en het is een verwacht overlijden wel. Bel dan de huisarts van degene die is overleden of de huisartsenpost. Als iemand onverwachts overlijdt, thuis of op straat, bel dan niet de huisarts maar direct 112."

Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (47), huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk op NU.nl.

Zo gaat een crematorium om met overleden coronapatiënten
136
Video
Zo gaat een crematorium om met overleden coronapatiënten