Februari is de maand van de gebitscontrole bij huisdieren. Hoe zit het eigenlijk met het gebit van honden en katten? Waarom hoeven die hun tanden niet te poetsen? Of zou dat eigenlijk wel moeten? Acht vragen aan dierenarts en dierentandheelkundespecialist Henriëtte Booij-Vrieling.

Het is de maand van de gebitscontrole bij huisdieren. Is die controle nou echt nodig?

"Zeker. Net als mensen kunnen ook dieren problemen krijgen met hun gebit. Het probleem is dat je dat vaak niet aan ze merkt. Ze eten vaak nog gewoon, ze knuffelen en ze zijn meestal fit en vrolijk. Toch kan er dan wat met het gebit aan de hand zijn. Het is belangrijk om daar in een vroeg stadium wat aan te doen. Vandaar dat jaarlijkse controle een goed idee is."

Wat kan er met het gebit van dieren aan de hand zijn?

"Bij honden en katten is een ontsteking van het tandvlees de meest geziene aandoening in de bek. In veel gevallen is die ontsteking zo ver uitgebreid dat tanden en kiezen los zijn gaan staan."

"Ontstekingen worden veroorzaakt door de vorming van tandplaque en daarna tandsteen. Het tandsteen is vaak te zien als bruine harde aanslag op tanden en kiezen. Tandvleesontstekingen kunnen uiteindelijk ook leiden tot aantasting van het kaakbot."

Bij katten zien we daarnaast ook vaak tandresorptie. Daarbij ontstaan er gaten in de tanden of kiezen, niet door gaatjes, maar doordat tanden op de een of andere manier oplossen. We weten nog niet precies hoe dat kan, maar het kan leiden tot veel pijn."

Wat kun je daartegen doen?

"Je kunt voorkomen dat je huisdier tandsteen krijgt door zijn of haar tanden op dezelfde manier te verzorgen als je eigen tanden: door regelmatig naar de tandarts - in dit geval de dierenarts - te gaan en door goed te poetsen."

Poetsen? Serieus?

"Serieus ja. Dagelijks. Als je er op jonge leeftijd mee begint, is het bij de meeste dieren wel te doen, hoewel het bij honden vaak makkelijker is dan bij katten."

“Ik ken een vrouw die de tanden van haar kat poetst met een elektrische borstel.”

"Ik ken een vrouw die de tanden van haar kat poetst met een elektrische tandenborstel. En onlangs zag ik een man op het spreekuur met een teckel van twaalf die voor zijn leeftijd en het ras een heel mooi gebit had. Doordat hij dagelijks gepoetst wordt."

Hoe doe je dat dan, poetsen bij dieren?

"Gewoon met een tandenborstel. Het hoeft niet met tandpasta, maar speciale tandpasta voor dieren, met een lekker smaakje en zónder fluoride, maakt het soms makkelijker. Het gaat om de beweging van het mechanisch reinigen."

"Door goed te poetsen poets je de plaque van de tanden en kiezen af. Daardoor hebben bacteriën minder kans en blijft het tandvlees gezond. Dat zorgt er indirect weer voor dat je huisdier in het algemeen langer gezond blijft."

Je kunt zelf kijken naar het gebit en tandvlees van je huisdier. Als het tandvlees rood of gezwollen is, weet je dat er iets aan de hand is. (Foto: 123RF)

Kun je zelf zien of je dier een gebitsprobleem heeft?

"Meestal merk je weinig aan het gedrag van je dier. Als je hond of kat erg uit zijn bek stinkt, is er vaak iets aan de hand."

“Als je hond of kat erg uit zijn bek stinkt, is er vaak iets aan de hand.”

"Als je de lippen omhoog trekt, zie je soms dat het tandvlees rood of gezwollen is. Of je ziet bruine aanslag op de tanden en aan de wortels van de tanden bij het tandvlees. Dan ben je vaak al te laat. Tandsteen kan namelijk niet worden weggepoetst. Daarom is het belangrijk om eens per jaar voor controle naar de dierenarts te gaan."

Wat doet de dierenarts dan?

"Die bekijkt het gebit van je huisdier en adviseert op basis van wat hij of zij ziet om verder te kijken en een röntgenfoto te maken. Voor die foto en het onderzoek moet je huisdier onder narcose, reden dat veel mensen er huiverig voor zijn. Maar zonder narcose kun je niet onder het tandvlees kijken en kom je dus geen diepere ontstekingen op het spoor."

Is er een verschil tussen de tanden van dieren en mensen?

"Niet zo heel veel. Ik behandel als tandarts zowel mensen als dieren. Ik ben naast tandarts ook dierenarts, vandaar. Voor beide geldt: verzorging en regelmatige controle voorkomt veel problemen. De ingrepen zelf verschillen ook nauwelijks. Of je nu een kies trekt bij een hond of bij een mens, de basistechniek is hetzelfde."

Henriëtte Booij-Vrieling behaalde vorig jaar als eerste in Nederland de Europese specialisatie veterinaire tandheelkunde en is verbonden aan de Universiteitskliniek voor gezelschapsdieren aan Universiteit Utrecht. Ze is voorzitter van de European Veterinary Dental Society en een van de weinige tandartsen die zowel dieren als mensen behandelen.