Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (47), huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week is dat: wat gebeurt er als je de diagnose kanker krijgt?

Hoe wordt de diagnose kanker gesteld?

"Dat is afhankelijk van het soort kanker. Meestal komen patiënten eerst op het spreekuur met een klacht, zoals bloed bij de ontlasting, een plekje op de huid of een knobbeltje in de borst. Als huisarts luister ik naar de klachten en kijk ik eventueel mee."

"Als ik het niet vertrouw of als ik zeker wil weten dat het geen kanker is, stuur ik een patiënt door naar het ziekenhuis voor verder onderzoek. In het geval van kanker blijkt dan dat er ergens in het lichaam iets zit wat daar niet hoort te zitten. Dan verwijs ik de patiënt door naar de specialist."

Wat gebeurt er in het ziekenhuis?

"Daar wordt vaak een stukje weefsel (biopt) weggenomen. Dat wordt onder de microscoop onderzocht door de patholoog-anatoom. Die ziet dan wat voor soort kanker het is."

"Vervolgens wil de kankerspecialist, de oncoloog, weten wáár het zit, dus die laat dan vaak een scan maken. Is het één tumor of zijn er ook al uitzaaiingen? In samenspraak met de patiënt wordt vervolgens een behandelplan opgesteld."

Welke behandelplannen zijn er?

"Ook dat hangt af van het soort kanker en of er uitzaaiingen zijn. Als er waarschijnlijk nog geen uitzaaiingen zijn, is opereren en de tumor in zijn geheel verwijderen vaak de beste optie."

“Ook als je onder behandeling bent bij een specialist, kan het fijn zijn om contact te houden met je huisarts.”

"Maar als de oncoloog vermoedt of ziet dat er ook al uitzaaiingen zijn, dan geven ze ook vaak chemotherapie en/of bestraling. In sommige gevallen kan de tumor met behulp van immunotherapie onder de duim worden gehouden."

Als de diagnose eenmaal gesteld is, kun je dan niet meer bij de huisarts terecht voor vragen?

"Jawel hoor. Ik merk dat veel patiënten het fijn vinden om met vragen naar het spreekuur te komen of om met de assistent te overleggen. Bij de diagnose kanker komt er heel veel op je af. Je moet moeilijke keuzes maken over behandelingen en het is allemaal nieuw en stressvol. Je komt terecht in een medische mallemolen van ziekenhuisafspraken. Dan kan het fijn zijn om zo nu en dan met de huisarts te overleggen; die kent je vaak al langer en kan met je meedenken."

"Sowieso blijft de huisarts op de hoogte van alle behandelingen en de stand van zaken via correspondentie met het ziekenhuis. Hij of zij weet dus altijd van de hoed en de rand en overlegt zo nodig met je specialist."

Welke adviezen geef je patienten die met de diagnose kanker naar het ziekenhuis moeten?

"Omdat er zo veel op je afkomt, zou ik altijd iemand meenemen naar afspraken met de oncoloog. Door de stress onthoud je niet alles wat er wordt gezegd. Twee horen en onthouden meer dan één. Wat je ook kunt doen is het gesprek opnemen, zodat je het later nog eens terug kunt luisteren. Vraag wel altijd van tevoren toestemming aan de arts."