Afvallen is voor veel mensen lastig. Zeker in de winter. Huisarts Edwin de Vaal krijgt vaak mensen op zijn spreekuur die zich afvragen hoe het kan dat afvallen 's winters niet lukt. Is er niet tóch een manier om de kilo's kwijt te raken die er in de winter bijkomen? Edwin de Vaal (47) geeft antwoord.

Hoe kan het dat afvallen in de winter moeilijker is dan in de zomer?

"Dat komt doordat ons lichaam nog hetzelfde werkt als het lichaam van onze voorouders in de oertijd. In die tijd waren de kortere dagen en de koudere temperaturen een signaal voor het lichaam om voorzichtig om te springen met de voorradige energie. Er was immers weinig voedsel te vinden."

"Ons lijf reageert nog hetzelfde als toen: het zet de thermostaat van het lichaam wat lager en het zorgt ervoor dat je waar mogelijk extra eet."

Wat bedoel je daarmee?

"De verbranding gaat langzamer om energie te besparen en je eet meer om een extra energievoorraad aan te leggen. Daardoor is het in de winter lastiger om af te vallen. Je lijf werkt je als het ware tegen."

Maar hoe komen we dan van die kerstkilo's af?

"Ten eerste is het belangrijk om te weten dat 'kerstkilo's' niet bestaan. Natuurlijk eten we in december meer dan anders, maar een overdadige kerstmaaltijd of een oliebol met oudjaar levert echt geen kilo's extra lichaamsgewicht op. Als je elk jaar een beetje zwaarder wordt, komt dat doordat je gedurende het hele jaar meer consumeert dan je verbrandt. Niet alleen in december."

“Wees je bewust van wat je eet, al die extra hapjes vertalen zich in extra gewicht.”
Edwin de Vaal

"Daar zit hem het bestrijden van extra kilo's in: wees je bewust van wat je eet. Een extra aardappel is zo opgeschept, een handje van iets lekkers is zo uit de schaal gesnaaid. Al die extra hapjes vertalen zich uiteindelijk in extra gewicht. Ze zeggen niet voor niets dat elk pondje door het mondje komt. Dat geldt zeker wanneer we ouder worden."

Hoe bedoel je? Is afvallen moeilijker naarmate we ouder worden?

"Ja. Als we ouder worden, gaat de verbranding in het algemeen omlaag. Niet alleen in de winter. Het metabolisme verandert ook. Spiermassa verdwijnt en als je dus hetzelfde gewicht behoudt, dan komt daar meer vet voor in de plaats. Zo vanaf je vijftigste doe je er goed aan minder te gaan eten en zeker te blijven bewegen. En ervoor te zorgen dat je genoeg eiwitten neemt. Om je spiermassa te behouden."

Hoe kun je 's winters toch afvallen of je gewicht onder controle houden?

"Het is eigenlijk heel simpel: wie wil afvallen zal minder moeten eten dan hij verbrandt. Dat kan op twee manieren: je kunt minder gaan eten óf meer gaan bewegen. Een combinatie van beide is helemáál goed. Verander dus iets in je beweeg- en eetpatroon. Neem bijvoorbeeld altijd de trap in plaats van de lift. Of maak een wandeling na het avondeten. Schep minder op dan je normaal doet en lees voor de grap eens op een verpakking of op de site van het Voedingscentrum hoeveel calorieën er zit in wat je eet."

Heb je nog meer tips?

"Zie je nieuwe leefpatroon niet als een dieet, maar maak er echt een nieuwe en gezonde leefstijl van. Anders kom je vanzelf weer aan zodra je ermee stopt. En ga niet elke dag op de weegschaal staan. Afvallen gaat geleidelijk, dat merk je niet binnen een paar dagen. Het duurt wel een paar maanden voor je echt resultaat ziet en merkt."