NU.nl checkt berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Het griepvaccin kan de griep veroorzaken."

Oordeel: onwaar

Veel Nederlanders hebben de afgelopen twee maanden de griepprik ontvangen. Maar, ongeveer de helft van de Nederlanders die een uitnodiging voor de griepprik krijgt, haalt deze niet. Uit onderzoek blijkt dat angst voor bijwerkingen soms een rol speelt bij het niet vaccineren. Je zou je niet lekker voelen na een griepprik en er wordt zelfs beweerd dat je van de griepprik de griep kan krijgen, maar klopt dit wel?

Waar komt het vandaan?

Het idee dat je van de griepprik ziek kan worden lijkt wijdverspreid. In meerdere recente Facebook-berichten schrijven mensen dat ze geen griepprik halen, omdat ze eerder ziek zouden zijn geworden door de griepprik. Alternatieve gezondheidswebsites, zoals Ninefornews schreven vier jaar geleden al dat door de griepprik het aantal griepgevallen zou verdubbelen. Onderzoek uit de VS uit 2015 liet zien dat 43 procent van de Amerikanen er in ieder geval gedeeltelijk van overtuigd is dat het griepvaccin de griep veroorzaakt.

René Héman, voorzitter van artsenfederatie KNMG, zei in november van dit jaar in Medisch Contact dat zelfs artsen soms zeggen liever geen griepprik te halen uit angst hierdoor ziek te worden. Héman stelt in het artikel dat de wetenschap het erover eens is dat je van de griepprik geen griep kan krijgen.

Wat zijn de bijwerkingen van de griepprik?

Het RIVM schrijft op de website dat je na een griepprik wat pijn, roodheid of een lichte zwelling kan krijgen op de plek van de prik. Daarnaast voelen sommige mensen zich volgens het RIVM minder lekker in de dagen na de griepprik. Volgens bijwerkingencentrum Lareb, dat registreert welke bijwerkingen er in Nederland worden gemeld, waren in 2018 de meest gemelde bijwerkingen ontstekingsreacties op de prikplaats, daarnaast werden ook koorts, vermoeidheid en hoofd- en spierpijn gemeld. Volgens het Lareb zijn er in 2018 geen nieuwe of verontrustende bijwerkingen gevonden van de griepprik.

In een onderzoek uit 2000, waarbij de helft van de ruim duizend volwassen deelnemers de griepprik kreeg en de andere helft een prik zonder werkzame stof, werd gevonden dat de deelnemers die de griepprik ontvingen alleen vaker een pijnlijke arm hadden. Andere bijwerkingen, zoals koorts en hoofdpijn kwamen even vaak voor bij de groep die een prik hadden ontvangen zonder werkzame stof.

Waardoor ontstaan bijwerkingen?

Een woordvoerder van het RIVM vertelt dat bijwerkingen ontstaan doordat door het griepvaccin het immuunsysteem wordt geactiveerd. "Vooral jonge kinderen die nog nooit in aanraking zijn geweest met een griepvirus kunnen zich na de griepprik tijdelijk iets minder goed voelen."

Het RIVM legt uit dat er ieder griepseizoen meerdere varianten van het griepvirus voor de griep zorgen. In het huidige griepvaccin zitten vier varianten van het griepvirus. "Van deze varianten wordt verwacht dat ze in Nederland het meeste voor gaan komen tijdens het komende griepseizoen. Tegen deze varianten beschermt het vaccin, het griepvaccin beschermt niet volledig tegen griep." Het is dan ook mogelijk om na de griepprik alsnog de griep te krijgen.

Waarom krijg je geen griep van de griepprik?

Volgens het RIVM is het onmogelijk om de griep te krijgen van het griepvaccin. Het griepvirus dat in het vaccin zit, is dood en kan niet meer voor een infectie zorgen. Ook onder andere de Britse gezondheidsdienst NHS en het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention schrijven dat het onmogelijk is om de griep te krijgen van het griepvaccin, omdat de virusstammen in het vaccin geïnactiveerd, oftewel dood, zijn.

Hoe zit het met onderzoek waarin stond dat griepvaccin voor griep zorgt?

Hoe zit het dan met het onderzoek waar Ninefornews naar verwees? Zijn er aanwijzingen dat mensen die het griepvaccin hebben gekregen vaker de griep krijgen? Het onderzoek waarover deze website berichtte, blijkt helemaal niet te gaan over de normale 'seizoensgriep', maar over de Mexicaanse griep. De Mexicaanse griep brak in 2009 wereldwijd uit. Dit griepvirus was zodanig gemuteerd dat de gebruikelijke griepvaccinaties hier niet tegen hielpen.

In Canada werden aanwijzingen gevonden dat mensen die een normaal seizoensgriepvaccin hadden gekregen een grotere kans hadden op de Mexicaanse griep. Naar dit onderzoek verwees Ninefornews. Ander Canadees onderzoek dat in 2012 werd gepubliceerd, vond juist geen enkel verband tussen de griepvaccinatie en de kans om de Mexicaanse griep te krijgen.

Zelfs als gevaccineerde mensen in Canada inderdaad vaker de Mexicaanse griep hadden, dan betekent dit niet automatisch dat het griepvaccin de oorzaak was van het hogere risico; mogelijk liepen de mensen die een griepvaccin ontvingen om een andere reden een hoger risico op de Mexicaanse griep, bijvoorbeeld doordat gevaccineerden mogelijk gemiddeld ouder zijn of vaker gezondheidsproblemen hebben.

Conclusie

Zoals, René Héman al in Medisch Contact zei, het griepvaccin kan geen griep veroorzaken. Het ingespoten griepvirus is namelijk dood en kan geen infectie veroorzaken. Het is wel mogelijk dat je je na de griepprik tijdelijk wat minder voelt.

De uitspraak "het griepvaccin kan de griep veroorzaken" beoordelen we als onwaar.

Met deze tips voorkom je de griep
50
Met deze tips voorkom je de griep