De winter komt eraan. En dat betekent: snotteren en verstopte neuzen. Wat te doen bij verkoudheid? Huisarts Edwin de Vaal geeft antwoord.

Wat is verkoudheid eigenlijk?

"Verkoudheid is een virusinfectie. Je neusslijmvlies aan de binnenkant van de neus zwelt op. Dat geeft dat verstopte gevoel. Je kunt dan niet meer goed door je neus ademen. Je krijgt dan ook een loopneus. Er stroomt voortdurend waterig snot uit je neus."

Verkoudheid in het kort

  • Haal je neus op, dat is beter dan snuiten.
  • Wil je toch snuiten, doe het dan zachtjes en neusgat voor neusgat.
  • Gebruik een neusspray met xylometazoline of oxymetazoline alleen in de eerste fase en nooit langer dan zeven dagen.
  • Spoel of spray je neus met een zoutoplossing voor verlichting van de bijholtes zo vaak als je wilt.

Snuiten of sprayen bij verkoudheid

Wat moet je doen om van die verstopte neus af te komen? Snuiten?

"In het begin heeft dat weinig zin. Het verstopte gevoel wordt veroorzaakt doordat je neusslijmvlies heel erg is opgezwollen. Als je veel druk zet op je neus door je neus af te sluiten en er met kracht lucht in te blazen, loop je kans dat je snot in de bijholtes en je middenoor perst. En dat verhoogt de kans op bacteriële infecties aan die holtes of een oorontsteking."

"Je kunt je neus dus beter ophalen. Dat vinden veel mensen vies of niet netjes. Snuiten kan wel, maar doe het niet te hard. Sluit je neus niet volledig af, maar snuit eerst zachtjes je ene en dan je andere neusgat."

En neusspray?

"In de eerste fase van een verkoudheid kun je prima een neusspray met de werkzame stof xylometazoline of oxymetazoline gebruiken. Dat zijn ontzwellende sprays: ze laten de bloedvaten in het slijmvlies van de neus krimpen. Daardoor ontstaat er meer ruimte en wordt je loopneus ook vaak minder. Ze zijn gewoon te koop bij de apotheek en de drogist. Maar gebruik ze nooit langer dan zeven dagen."

Gebruik neusspray nooit langer dan zeven dagen

Waarom mag je ze niet langer gebruiken?

"De sprays werken snel, verkleinen de kans dat de holtes verstopt raken en zorgen ervoor dat je weer vrij kunt ademen zonder loopneus."

"Dat maakt ze heel efficiënt in de eerste fase van een verkoudheid. Maar als je het middel langer gebruikt, ontstaat er een averechts effect. Je neus gaat dan wel open, maar het middel zorgt er na een paar uur ook voor dat hij na een paar uur juist weer dichtgaat. Hierdoor zijn sommige mensen 'verslaafd' geraakt aan deze neussprays."

Wat moet je dan in de tweede fase doen?

"Spoelen met een zoutoplossing of sprayen met een zoutwaterspray. Dat maakt het taaiere snot wat weker, waardoor je neus makkelijker op te halen valt en de gangetjes naar je holtes minder eenvoudig verstopt raken. Dat sprayen mag trouwens vaak, zelfs meerder keren per uur als je dat wilt."

"Verder zit er niks anders op dan rustig af te wachten tot het overgaat. In principe ruimt ons lichaam het virus vanzelf op. Je hoeft er dus niet mee naar de dokter. Heb je na een aantal weken nog steeds een verstopte neus, overleg dan met de doktersassistente of de huisarts. Misschien is er iets anders aan de hand. Een poliep bijvoorbeeld of een allergie."

Wil je meer weten over stoppen met een neusspray? Tips vind je op Stoppenmetneusspray.nl.

Iedere week beantwoordt de 47-jarige Edwin de Vaal, een huisarts in Nijmegen, op NU.nl een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk.