De winter komt eraan. De tijd dat veel mensen weer last krijgen van een koortslip. Wat is een koortslip eigenlijk? En is er iets aan te doen? Huisarts Edwin de Vaal (47) geeft antwoord.

Hoe kan het dat sommige mensen vaak een koortslip krijgen en anderen nooit?

"Een koortslip wordt veroorzaakt door een herpesvirus. Alleen dragers van het virus kunnen een koortslip krijgen. Als je eenmaal besmet bent, draag je dit virus je hele leven bij je."

"De eerste keer dat je besmet raakt, geeft het meestal nog niet zoveel klachten. Vervolgens verstopt het virus zich in je zenuwen en duurt het soms jaren voordat het weer actief wordt en je een koortslip krijgt."

Hoe voel je dat je een koortslip krijgt?

"Bij een koortslip ontstaat eerst een tintelend of branderig gevoel op of rond de lippen. Dat komt doordat de zenuw waar het virus in zit geprikkeld wordt. Je voelt dus dat het virus er weer aan komt. Daarna wordt de huid vaak iets roder en verschijnen er pijnlijke blaasjes die na verloop van tijd openbarsten. In die blaasjes zit het herpesvirus."

Een koortslip is toch heel besmettelijk?

"Ja. Een koortslip is heel besmettelijk in de fase dat de blaasjes open zijn. Meestal duurt het een week voor de zweertjes zijn genezen. Besmetting verloopt via de slijmvliezen. Bijvoorbeeld door kussen, delen van lippenbalsem of drinken uit hetzelfde glas."

"Pas altijd op als je een koortslip hebt. Zeker bij baby's kan een eerste besmetting ernstige gevolgen hebben, omdat hun weerstand nog niet volledig is opgebouwd. Zorg je voor een baby en heb je een koortslip? Knuffel of kus de baby niet, draag een mondkapje en was je handen goed."

Zo voorkom je (verdere) koortslipbesmetting:

  • Was je handen na contact met de blaasjes.
  • Knuffel of kus niet met mensen, zeker geen kleine kinderen of baby's.
  • Draag een mondkapje als je voor een baby zorgt
  • Pas op met contactlenzen, was altijd eerst goed je handen
  • Vermijd oraal seksueel contact

Waarom heet het eigenlijk koortslip? Heeft het iets met koorts te maken?

"Nee. Het wordt zo genoemd, omdat een koortslip vaak optreedt wanneer je weerstand verslechtert. Zodra je afweer achteruitgaat, ziet het virus zijn kans schoon om op te flakkeren."

Uit een koortslip zich alleen rond de mond?

"Vaak wel, maar soms ook op andere plekken in het gezicht zoals de kin, de wang of de neus. En pas op met contactlenzen. Als je een koortslip hebt en je doet met besmette vingers je lenzen in of uit, dan kun je het virus ook in je ogen brengen. Het is ontzettend pijnlijk als je daar later een 'koortslip' krijgt."

"Vermijd ook oraal seksueel contact. In de genitale zone kan een koortslip ook een herpesinfectie veroorzaken door de slijmvliezen binnen te dringen. Dan kan dat genitale herpes veroorzaken."

Is genitale herpes en een koortslip dan hetzelfde?

"Niet echt. Er zijn verschillende soorten herpesvirussen. De meest bekende zijn de koortslip en de genitale herpes."

Is er iets aan een koortslip te doen?

"Als je het virus eenmaal hebt, raak je het nooit meer kwijt. Maar er bestaan wel speciale antivirusmiddelen in de vorm van crèmes of plakkers die je kunt opbrengen zodra het tintelende gevoel begint en je vermoedt dat je weer een koortslip krijgt. In erg heftige gevallen schrijf ik weleens pillen voor."

"Die middelen zorgen ervoor dat het virus zich niet kan delen. Je vertraagt het virus ermee zodat je eigen afweer de kans krijgt te herstellen. Je kunt die middelen zonder recept zelf kopen bij de drogist of apotheek. Je hoeft met een koortslip dus niet naar de huisarts."

Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (47), huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk op NU.nl.