Oktober is borstkankermaand. In Nederland krijgt één op de zeven vrouwen de diagnose borstkanker. Hoe eerder je de symptomen herkent, hoe groter de overlevingskans. Maar wat zijn precies de symptomen? En wanneer moet je naar de huisarts? Huisarts Edwin de Vaal (47) geeft antwoord.

Eén op de zeven vrouwen krijgt borstkanker. Komt het vaker voor dan vroeger?

De Vaal: "Daar lijkt het wel op, ja. Maar dat komt mogelijk ook doordat we de ziekte eerder kunnen opsporen vanwege betere screening. Iedere vrouw krijgt vanaf haar vijftigste een oproep voor het bevolkingsonderzoek waarin op borstkanker wordt gecontroleerd."

"En die betere screening is meteen het goede nieuws: doordat we de ziekte in een vroeg stadium ontdekken, is de kans om borstkanker te overleven veel groter dan vroeger. Daar komt nog bij dat de behandelmethoden veel beter zijn, wat de overlevingskans nog verder verhoogt."

Komt borstkanker alleen op oudere leeftijd voor?

"Dat vrouwen pas vanaf hun vijftigste een oproep voor het bevolkingsonderzoek krijgen, is inderdaad onder andere gebaseerd op het feit dat de ziekte vanaf die leeftijd vaker voorkomt. Een andere reden is de betaalbaarheid van het onderzoek. Maar ook jonge vrouwen kunnen borstkanker krijgen. Daarom is het voor alle vrouwen belangrijk om regelmatig zelf hun borsten te controleren."

Waar moet je op letten? Op een knobbeltje?

"Een knobbeltje is het symptoom dat iedereen kent. Maar er zijn ook andere symptomen van borstkanker. Een putje of deuk in de borst bijvoorbeeld of een verandering van de huid, een zwelling of bult in de oksel of een verandering van vorm van de borst. Niet alleen voelen dus, ook goed kijken."

"Het belangrijkste waar je op moet letten, is verandering. Die kun je alleen maar opmerken als je je borsten goed kent en ze regelmatig onderzoekt. Alleen als je weet hoe ze er normaal gesproken uitzien en hoe ze aanvoelen, weet je wanneer er iets is veranderd. Het belangrijkste advies is dus: ken je lijf."

Veranderingen die kunnen wijzen op borstkanker

  • Verharding van de borst
  • Deuk in de borst
  • Huidverandering (ook: slecht genezend plekje)
  • Warm aanvoelende borst met rode verkleuring van de huid
  • Vocht uit de tepel (bloederig, waterig, groenig of melkachtig)
  • Putjes in de borst
  • Bult op de borst
  • Dikke ader in de borst
  • Ingetrokken tepel (tenzij je dat altijd al had)
  • Veranderende vorm of grootte van borst
  • Schilfering en roodheid (sinaasappelhuid) van de borst
  • Een nieuw knobbeltje in de borst (niet altijd zichtbaar)
  • Pijnlijke, anders aanvoelende plek in de borst
  • Zwelling in de oksel

Wat als je het lastig vindt om je borsten zelf te onderzoeken?

"Ik weet dat sommige patiënten liever niet aan hun eigen borsten voelen of er goed naar kijken. Uit schaamte of uit angst om iets te vinden. Maar stap alsjeblieft over die drempel heen. Zie het als een onderdeel van een gezonde levensstijl: je eet gezond omdat je niet ziek wil worden, je sport omdat je fit wil blijven en je onderzoekt je borsten omdat je goed voor jezelf wil zorgen."

Wanneer moet je naar de huisarts?

"Als je een verandering in je borst opmerkt. Soms zou je nog een paar weken kunnen afwachten omdat je borst door de hormooncyclus tijdelijk anders aan kan voelen. Maar ga bij twijfel naar de huisarts. Die bekijkt dan of er aanleiding is om je door te sturen naar de mammapolikliniek van het ziekenhuis. 'Mamma' staat trouwens voor borst. Daar komt ook het woord mammografie vandaan, een röntgenfoto van de borsten."

NB. In dit artikel richten we ons op vrouwen, maar mannen kunnen ook borstkanker krijgen. Dit is wel heel zeldzaam: in 2017 kregen 136 mannen de diagnose, zegt Pink Ribbon. Dat is nog geen 1 procent van de totale diagnoses in dat jaar. De symptomen zijn bij mannen hetzelfde als bij vrouwen.

Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal, huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk op NU.nl.