Iedere week beantwoordt Edwin de Vaal (47), huisarts in Nijmegen, een veelgestelde of opvallende vraag uit zijn praktijk. Deze week is de vraag: wanneer spreek je van overmatig zweten?

"Er zijn meerdere redenen waardoor je (meer) kunt gaan zweten. Tijdens een hete zomerdag of tijdens het sporten zweet je om af te koelen. Er komt transpiratievocht op je lichaam dat verdampt, waardoor er warmte aan je lichaam wordt onttrokken en je afkoelt. Dit zweet is geurloos."

"Daarnaast kun je ook transpireren van emoties, zoals seksuele opwinding, angst of stress. Dit ruikt veel sterker dan normaal zweet en wordt vooral geproduceerd in de oksels en de schaamstreek. Het meest bekend is het zweten als iemand in het openbaar moeten spreken, vanwege de spanning die dit met zich meebrengt. Hier komt ook de uitdrukking 'angstzweet' vandaan."

"Er zijn soms ook medische oorzaken waardoor je meer gaat transpireren. Zo kun je extra zweten door bepaalde medicijnen. Ook diabeten, vrouwen in de overgang of mensen met overgewicht zweten vaker of meer."

"Daarnaast zie je ook vaak dat mensen die stoppen met drugs of alcohol meer zweten. Dit gebeurt niet alleen door het afkicken, maar ook doordat zij deze middelen vaak zijn gaan gebruiken om hun angstklachten - met als gevolg overmatig transpireren - te onderdrukken. Die klachten van angst en zweten komen dan vaak weer terug."

Waar ligt de grens tussen 'gewoon' en overmatig transpireren?

"Dat de één meer zweet dan de ander is een feit. Er is geen medische grens waarbij gesproken wordt van een verhoogde transpiratie: het kan niet echt gemeten worden. Er wordt gesproken van overmatig zweten als je er zelf sociale en maatschappelijke problemen door ervaart. Als je bepaalde gebeurtenissen vermijdt, omdat je dan misschien zou kunnen gaan zweten."

“Je spreekt van overmatig zweten als iemand er zelf problemen door ervaart”
Edwin de Vaal, huisarts

"Zo vindt de één het geen probleem dat hij of zij een doorweekt T-shirt heeft tijdens een warme zomerdag, terwijl de ander door de hoeveelheid vocht of de geur die hierbij vrijkomt niet meer normaal kan functioneren."

Wat je zelf kunt doen bij overmatig zweten

"Als eerste is het natuurlijk verstandig om te kijken of je achter de oorzaak kunt komen. Vervolgens kijk je of je die oorzaak zelf kunt wegnemen. Kijk of je kunt afvallen, misschien zijn er bepaalde situaties waarin je meer gaat transpireren of komt het toch door bepaalde middelen?"

"Als het overmatig transpireren vooral in bepaalde situaties optreedt, zou dat kunnen duiden op een angstprobleem. Bespreek met je huisarts of dat het geval is en wat eraan gedaan kan worden. Ook zweten als gevolg van medicatie is mogelijk op te lossen door het gebruik van andere medicijnen."

"Is het allemaal niet zo heftig, maar soms wel vervelend? Kies dan voor een deodorant of andere oplossing waar aluminiumzouten in zitten. Deze zouten zorgen ervoor dat je zweetklieren tijdelijk minder actief zijn. Deo's zonder deze aluminiumzouten verhullen meestal alleen de zweetlucht."

Tip: voorkom een zouttekort

  • De Vaal: "Bij zweten door de hitte verlies je niet alleen vocht, maar ook zouten. Veel mensen vullen dit aan met alleen water. Dat klinkt goed, maar het zout moet ook worden aangevuld. Dat kan het beste met voeding, bouillon en anders met ORS waar de zouten in de juiste verhouding in zitten."

"Indien je een deodorant met aluminiumzouten gebruikt, is het verstandig om deze 's avonds al aan te brengen. Het duurt namelijk even voor het werkt. Zo ben je de volgende dag op de plek waar je het hebt aangebracht transpiratievrij."

"In het ergste geval kun je overwegen om je te laten behandelen door de zenuw die de zweetklier aanstuurt plat te laten leggen. Dat is eenvoudig te doen met botoxinjecties. In het extreemste geval kan een chirurg met een operatie ook de zenuw doornemen."

"Er zijn veel instellingen die behandelingen tegen overmatig transpireren aanbieden. Besef echter goed dat dit gepaard kan gaan met ongewenste bijeffecten en complicaties. Overleg daarom wanneer nodig eerst met je huisarts wat voor jou het verstandigst is om te doen."

Wat je zelf kunt doen bij veel zweten

  • Gebruik een deodorant met aluminiumzouten.
  • Draag luchtige kleding gemaakt van katoen, wol of linnen.
  • Wees zuinig met alcohol en cafeïnehoudende drankjes.
  • Vermijd eten waar je extra van gaat zweten, zoals sterk gekruid en pittig eten.
  • Trek regelmatig schone kleding aan.
  • Was jezelf regelmatig en wees daarbij zuinig met zeep.
  • Droog jezelf goed af.
  • Gebruik een waaier, ventilator of airco.