Cannabis: we kennen het vooral als softdrug. Maar bij de drogist en reformzaken kun je thee, crèmes en lotions, flesjes olie en zelfs e-sigaretten kopen die zijn gemaakt van deze plant. Waar zijn deze 'gezondheidsproducten' goed voor?

De cannabisproducten worden gebruikt tegen slapeloosheid en eczeem, om de spijsvertering een handje te helpen, om te kalmeren of juist actief te worden. Ook worden ze ingezet tegen huidproblemen, om de hersenfunctie te verbeteren, tegen epilepsie en in de hoop kanker te remmen. Dit zijn zogenaamde CBD-producten en die zijn legaal, omdat CBD geen psychoactieve werking heeft.

Een belangrijk punt, want in de cannabisplant zit naast CBD ook de stof THC. En producten die dat stofje bevatten, zijn niet vrij verkrijgbaar. Het bezit van producten die THC bevatten, is aan strenge regels gebonden. Zo is het bezit van maximaal 5 gram per persoon toegestaan. Wie meer bezit, overtreedt de Opiumwet. Bezit van een hogere dosis is alleen toegestaan als het is voorgeschreven door een arts.

Wat zijn CBD en THC?

  • CBD staat voor cannabidiol, THC staat voor tetrahydrocannabinol. Deze stofjes zijn cannabinoïden, en vind je in de plant Cannabis sativa, waar hasj en wiet uit worden gewonnen. THC zorgt voor een stoned of high gevoel, CBD heeft geen psychoactieve effecten. Deze stoffen werken op het cannabinoïde systeem dat ook in ons lichaam zit. Dat systeem speelt een rol in veel processen, zoals het afweersysteem, de hormoonproductie en als signaalgever bij pijnprikkels. Raakt ons eigen cannabinoïdensysteem in de war, dan kan CBD-olie helpen om weer balans te brengen in ons lichaam en zo mogelijke klachten te verlichten. 

CBD-producten zijn geen geneesmiddelen, maar supplementen. En supplementen voorschrijven, dat doen Nederlandse artsen maar mondjesmaat zegt dr. Franke, die als gynaecoloog is verbonden aan de opleiding Cannalogie (MCS), oftewel Medisch Cannabis Specialist.

Je wordt niet high van de producten

De opleiding werd vorig jaar opgericht door Steven Cassini om artsen, zorgverleners en therapeuten bekwaam te maken in het toepassen van cannabinoïden en patiënten beter te kunnen adviseren. Meer kennis en kunde zal helpen het onbegrip rondom de werking van de cannabisplant weg te nemen, zegt Franke.

Cassini: "Patiënten op de neuro- of oncologische afdeling lezen op internet wat wietolie kan doen, en vragen hun arts of ze het kunnen gebruiken naast hun behandeling. Een arts weet vaak het antwoord niet en cannabinoïden hebben wel degelijk invloed op andere medicatie."

Want het allergrootste misverstand is wel dat deze producten een psychoactieve werking hebben, dus dat je er high of stoned van wordt.

Franke adviseert CBD-olie bij patiënten met pijnklachten en zou graag zien dat er vaginale zetpillen worden ontwikkeld tegen menstruele klachten. CBD-olie doodt schadelijke bacteriën en schimmels en bestrijdt virussen, zegt de gynaecoloog.

Het bezit van producten die THC bevatten is aan strenge regels gebonden. (Foto: Thinkstock)

NHG: 'Onvoldoende bewijs voor werking'

Vooralsnog deelt het Nederlands Genootschap van Huisartsen (NHG) de mening van Franke niet. Het NHG beveelt het gebruik van deze producten niet aan, omdat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs is voor pijnreductie of verbetering van kwaliteit van leven. Cannabis kan wel gebruikt worden in de palliatieve fase, zegt het genootschap.

Conservatief, noemt dr. Franke dat standpunt. Volgens hem zijn er wel degelijk wetenschappelijke onderzoeken die de werking van cannabisproducten bewijzen.

Een wetenschappelijk onderzoek aan de Universiteit van Madrid toonde bijvoorbeeld reductie van tumorcellen aan bij proefdieren die cannabisolie in hun lichaam hadden. Veelbelovend, noemden de onderzoekers het resultaat. Nog een onderzoek op ratten laat zien dat de olie een positief effect heeft bij depressie.

Omdat deze onderzoeken nog niet zijn uitgevoerd bij mensen, vindt de NHG het bewijs te mager.

'Baat het niet, dan schaadt het niet'

Kwaad kan de CBD-olie niet, schrijft de Wereldgezondheidsorganisatie: "Bij mensen vertoont CBD geen effecten die wijzen op misbruik of afhankelijkheidspotentieel. Er zijn tot op heden geen aanwijzingen voor volksgezondheidsproblemen die verband houden met het gebruik van pure CBD."

Bij verslavingsexpertisecentrum Jellinek doen ze niet aan 'baat het niet, schaadt het niet', zegt Floor Bakkum van Jellinek. "De populariteit van dit product is ontstaan door de vele claims op internet, de meest heftige succesverhalen worden daar gedeeld. Er is een groep mensen die daar vatbaar voor is. Als je al een tijdje gezondheidsproblemen hebt en niets helpt, dan is het begrijpelijk dat je denkt: laat ik dat ook eens proberen."

Maar we weten nog weinig van de werking van CBD-producten. Als leek kun je moeilijk beoordelen welke van de claims waar zijn, en het anekdotische bewijs is overtuigend, aldus Van Bakkum.

Of de werking van CBD bewezen is of niet; de producten zijn populair. Alle lovende verhalen op het internet doen steeds meer mensen naar het flesje cannabisolie grijpen, zegt Cassini, oprichter van de studie Cannalogie. "Het is geen wonderolie. Maar het idee dat het werkt, is niet zo raar. Een placebo werkt ook."