Nagelbijten wordt onder de slechte gewoontes geschaard. Constant je vingers in je mond stoppen: dat kan niet goed zijn. Maar hoe ongezond is het precies? Dermatoloog Menno Gaastra beantwoordt zeven vragen over deze gewoonte.

Wat zijn de schadelijke effecten van nagelbijten?

"Constant op je nagels sabbelen, bijten en kluiven verpest je nagels, want nagels zijn ontzettend gevoelig. Als je de nagelriem zoveel geweld aandoet, stoort dat de nagelgroei. De kans is groot dat er voorgoed kleine, zielige nagels overblijven. Ook kan nagelbijten leiden tot ernstige afwijkingen die behandeld moet worden. Daarnaast leidt het tot eczeem, opzwellingen en infecties."

Krijg je veel bacteriën binnen als je nagelbijt?

"Er zitten ontzettend veel bacteriën op je handen en vingers. Je kunt beter iemand een tongzoen geven dan een hand. Maar met nagelbijten krijg je maar kleine hoeveelheden bacteriën binnen. Als je gezond bent, dan kan je afweersysteem hier heel goed mee omgaan. Die bacteriën worden zo om zeep geholpen, dat levert geen problemen op."

“Met nagelbijten krijg je maar kleine hoeveelheden bacteriën binnen.”
Menno Gaastra, dermatoloog

Wat gebeurt er als er wondjes bij je nagels ontstaan?

"Dit kan ernstige gevolgen hebben. Bacteriën kunnen namelijk de hand binnendringen via wondjes en daar kunnen ze wel schade aanrichten. We hebben het dan vooral over streptokokken en stafylokokken. Deze kunnen naar binnen slaan en je pezen en spieren aantasten. Daarom moet je er bij wondjes op tijd bij zijn. Een hand is gevoelig en antibiotica helpt op een gegeven moment niet meer. Dan moet er een operatie aan de hand plaatsvinden. Dat zien we een paar keer per jaar voorbijkomen in het medisch centrum waar ik werk."

Is nagelbijten goed voor je immuunsysteem?

"Het binnenkrijgen van verschillende soorten bacteriën is van jongs af aan nodig om je immuunsysteem te activeren. Als je nooit je handen wast, overal aanzit en dan je vingers in je mond steekt, kan dat inderdaad je immuunsysteem versterken. Maar om nou tegen je kinderen te zeggen om lekker op hun nagels te gaan zitten kluiven ... Nee, de nadelen van nagelbijten zijn groter dan het verbeteren van je immuunsysteem. Kinderen kunnen beter honden en katten aaien, in de natuur spelen of een hap zand nemen."

Wat als je stukjes nagel binnenkrijgt?

"Dat is helemaal niet erg. De nagels gaan niet als kippenbotjes ergens doorheen steken. Nagels bestaan uit keratine. De maagsappen breken breken keratine af en verteren de nagels."

“Het is handig om afleiding te zoeken en een nieuwe gewoonte te verzinnen, zoals spelen met een balletje.”
Menno Gaastra, dermatoloog

Is nagelbijten slecht voor je gebit?

"Bij kinderen kunnen de tanden wat naar voren gaan staan, omdat ze vaak hun hele vinger in hun mond stoppen. Volwassen houden hun vingers wat meer buiten de mond. Ik denk niet dat nagelbijten tot enkele slijtage van tanden leidt. Als je regelmatig nagelbijt, zijn je nagels zacht. Er zijn heel wat hardere dingen om op te bijten."

Wat kun je doen tegen nagelbijten?

"Het is handig om afleiding te zoeken en een nieuwe gewoonte te verzinnen, zoals spelen met een balletje. Maar om echt je gedrag te veranderen, is het vaak nodig om erover te praten, zoals met een psycholoog. De gewoonte kan zijn ontstaan als een manier om om te gaan met stress en zenuwen. Maar dat hoeft niet altijd. Het kan ook onbewust gebeuren. Pas op het moment dat het echt erg gaat worden, beseffen mensen dat ze deze slechte gewoonte moeten stoppen."

Menno Gaastra is dermatoloog en is als medisch directeur werkzaam bij Centrum Oosterwal. Ook werkt hij bij de Noordwest Ziekenhuisgroep en het Huid Medisch Centrum. Gaastra is uitgeroepen tot dermatoloog van het jaar 2019.