Ruim 3,7 miljoen Nederlanders hadden in 2017 last van problemen aan de maag, lever of darmen, blijkt uit recent onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Hoe voorkom je die klachten?

De cijfers zijn geen verrassing voor de Maag Lever Darm Stichting, vertelt directeur Bernique Tool. "Maar toch zijn we ervan geschrokken. Als je deze getallen ziet, dan zie je dat er sprake is van een maatschappelijk probleem." Een onderzoek naar deze problemen werd nooit eerder uitgevoerd op deze schaal.

Brandend maagzuur, galblaasontsteking, leververvetting of slokdarmkanker; het zijn allemaal klachten en ziektes aan ons spijsverteringsstelsel.

Ons spijsverteringsstelsel is complex, legt Tool uit. "Het is niet één orgaan, maar het zijn allemaal onderdelen. De slokdarm, darmen, lever, alvleesklier, galwegen en de galblaas, de dikke en de dunne darm." Daar kan van alles mee aan de hand zijn, van klachten tot levensbedreigende ziektes.

Cijfers en feiten

  • Bijna een kwart van de Nederlanders had in 2017 last van problemen aan de maag, lever of darmen.
  • In 2017 zijn ruim vijftienduizend mensen overleden door aandoeningen aan hun maag, lever of darmen. Van die groep overleden dertienduizend patiënten aan kanker in het spijsverteringsstelsel.
  • In de afgelopen tien jaar is het aantal mensen met slokdarmkanker verdubbeld. In 2018 kregen 14.090 Nederlanders darmkanker.
  • Als darmkanker vroeg wordt opgespoord, is de overlevingskans na vijf jaar 92 procent. Bij een late ontdekking is dit percentage gedaald tot 13.
  • Zowel leeftijd, een genetische aanleg, als onze leefstijl heeft invloed op deze ziektes en klachten.

Problemen vroeg signaleren

"Het is daarom belangrijk om in te zetten op een vroege opsporing van maag-, lever- en darmziekten", aldus Tool. "Als je er vroeg bij bent, dan is er nog heel veel te doen aan sommige aandoeningen en klachten, waardoor deze dan ook niet zo'n grote impact hoeven te hebben."

Dat geldt bij zowel slokdarmkanker als darmkanker, legt Tool uit. Vroege opsporing kan dan levens redden. Ook mensen die jarenlang met vage buikklachten rondlopen, zonder te weten wat er precies aan de hand is, zijn daarbij gebaat.

“De impact bij obesitas is vaak te zien via de lever.”
Bernique Tool, directeur Maag Lever Darm Stichting

Een ander voorbeeld dat laat zien waarom de focus op onze spijsvertering belangrijk is: de impact bij obesitas is vaak te zien via de lever, legt Tool uit. "Maar bij deze groep wordt vaak alleen naar het hart en de bloedvaten gekeken en wordt er getest op diabetes."

In een vroeg stadium is het effect van het overgewicht vaak al te zien op de lever, die begint te vervetten. "Dit is een voorbode van meer klachten. Na een bepaald moment zijn die problemen onomkeerbaar. Dan kunnen de effecten zich opstapelen tot zelfs levensbedreigend."

Wordt er snel een beter beeld van het hele lijf verkregen, dan is mogelijk het tij nog te keren, wil Tool vooral benadrukken.

Vezelrijk eten

Daarnaast draagt een gezonde leefstijl ook bij aan een gezond spijsverteringsstelsel. Het gaat dan met name over vezelrijk eten, aldus Tool. Denk aan verse groente, fruit, noten, volkoren producten en zilvervliesrijst.

Zo kan je zelf invloed uitoefenen op je spijsvertering

  • Onze spijsvertering houdt van beweging, dus blijf wandelen en fietsen.
  • Drink voldoende water.
  • Eet meer vezels, zoals groente, noten en volkoren producten.

De inname van vezels loopt flink achter in ons land, blijkt uit de voedselconsumptiepeiling van het RIVM.

Nederlanders aten de laatste jaren (tussen 2012 en 2016) meer groente en fruit en minder vlees en suikerhoudende dranken. Dat is positief, maar zowel mannen als vrouwen krijgen gemiddeld zo'n 20 gram vezels binnen, terwijl mannen 40 gram en vrouwen 30 gram zouden moeten eten.

"Je voorkomt met vezelrijk eten niet dat je ziek kan worden, maar je kan wel het risico verlagen." Dat vindt Tool ook het bijzondere aan onze spijsvertering. "Je kunt er wel echt zelf iets mee."

Geen taboe meer

Tool benadrukt ook dat we meer over deze ziekten en klachten moeten gaan praten. "Patiënten voelen zich vaak eenzaam, en praten er niet over. Maar als 3,4 miljoen mensen hiermee rondlopen, dan moet het taboe er snel vanaf."

We moeten onze spijsvertering vooral niet voor lief nemen, is de boodschap van de Maag Lever Darm Stichting. "We moeten wakker geschud worden en mensen leren dat onze spijsvertering van levensbelang is. Neem je klachten dus serieus. Schroom niet en bezoek de dokter."