Wat is de meerwaarde van een groene woonomgeving voor de gezondheid? We stellen de vraag aan sociologe Jolanda Maas, omgevingspsycholoog Sjerp de Vries en epidemioloog Saskia van der Zee.

Een rijtjeswoning die uitkijkt op het water, een tiny house midden in het bos of een boerderij op het platteland. De overeenkomst tussen deze woningen: ze staan in een groene leefomgeving.

De meerwaarde van groen wordt steeds duidelijker

Dat zo'n groene leefomgeving een meerwaarde heeft voor de gezondheid, is al langer bekend, stellen de deskundigen. Maas: "Zo weten we dat groen ontstresst, uitnodigt tot bewegen, een gezonde ontwikkeling van kinderen bevordert en sociale contacten stimuleert."

De gezonde effecten van groen worden echter steeds beter aangetoond en onderbouwd. "Aanvankelijk werd de relatie tussen groen en gezondheid vooral in bredere en algemenere zin onderzocht", weet De Vries.

“Groen heeft ook effect op specifieke klachten en ziektebeelden”
Sjerp de Vries, omgevingspsycholoog

"De meerwaarde was een langere tijd: je voelt je mentaal en fysiek beter. Nu wordt ook steeds meer van specifieke klachten en ziektebeelden aangetoond dat groen gezonde effecten heeft."

Meer natuur, minder angststoornissen

Zoomen we in op de mentale gezondheid, dan is een van de conclusies die De Vries en collega's onlangs trokken: in woonomgevingen met meer natuurlijke elementen hebben bewoners minder vaak last van angststoornissen.

"Bij stemmingsstoornissen, zoals depressie, zagen we dat die alleen minder voorkomen als er meer water in de buurt is. Voor groen vonden we geen relatie."

“Kinderen die opgroeien in groen hebben minder kans op psychische problemen”
Deense Universiteit Aarhus

Ook de Deense Universiteit Aarhus concludeerde dit jaar dat kinderen die volop in het groen opgroeien, tot 55 procent minder kans hebben om een psychisch probleem te ontwikkelen in het latere leven.

Minder ADHD in een groene omgeving

Groen blijkt ook effect te hebben op andere ziektebeelden, zoals ADHD. "Hoe groener de directe woonomgeving, hoe kleiner de kans dat een kind een ADHD-middel, zoals ritalin, gebruikt," legt De Vries uit.

Vooral het rustgevende en herstellende vermogen van contact met groen lijkt daarbij van belang. De Vries: "Uit een Amerikaanse studie bleek dat kinderen met ADHD rustiger worden als ze een tijdje in een park hebben gewandeld dan wanneer ze ergens anders wandelen."

Maas onderzocht of groen ook effect heeft op bezoek aan de huisarts. "Het aantal mensen dat bij de huisarts komt met migraine en diabetes ligt zo'n 20 procent lager in groene wijken. Als je tijd in de natuur of een groene omgeving doorbrengt of erin woont, verlaagt bovendien je hartslag en daalt je bloeddruk."

Halen bomen fijnstof uit de lucht?

Grote oppervlakken groen kunnen namelijk verontreinigende stoffen uit de lucht opnemen. Dat klinkt als gezondheidswinst, want fijnstof in de lucht kan schadelijke effecten hebben op de gezondheid van mensen, meldt RIVM. Zo kan het effect hebben op de longfunctie, luchtwegen en hart- en vaatziekten.

“Groen heeft klein effect op lunchtverontreiniging”
Saskia van der Zee, milieuspecialist GGD Amsterdam

Maar helaas: "Groen neemt maar een klein deel van de luchtverontreiniging op", meldt milieuspecialist Saskia van der Zee van GGD Amsterdam, die onderzoek doet naar de invloed van groen op luchtkwaliteit.

"Aanplanten van groen in drukke straten zal de luchtkwaliteit niet verbeteren. Als bomen de luchtstroming belemmeren, verslechtert de situatie zelfs." Volgens Maas is het daarom belangrijk om er rekening mee te houden welk groen je gebruikt en op welke plek.

Groen verbetert de kwaliteit van leven

Groen is dus gezond voor de fysieke en mentale gezondheid. Maar is wonen op het platteland dan gezonder dan in een rijtjeswoning in een groene wijk? "Hoe groener, hoe beter", beaamt Maas. "En dat is op het platteland natuurlijk makkelijker te bereiken dan in een stad."

"Toch profiteren mensen die in een groene wijk in de stad wonen al van alle gezondheidsvoordelen, vooral als je zorgt voor schoon, gevarieerd en goed onderhouden groen. Groen kun je zien als een hulpmiddel om de kwaliteit van leven langer hoog te houden."