Herinneringen kunnen je trots en gelukkig maken, maar ook teleurgesteld en verdrietig. Hoe haal je het beste uit je herinneringen? Tijdschrift Flow zoekt het uit.

Wat maakte jou gisteren gelukkig?
 Terugdenken aan de hoogtepunten van een dag eerder is de snelste
 weg naar een gelukkig gevoel, blijkt uit onderzoek van de universiteit van Hertfordshire. Het werkt zelfs beter dan andere belangrijke 'moodboosters' als dankbaarheid, lachen of het verrichten van een goede daad.

Sta je regelmatig stil bij het geluk van gisteren, dan verander je jezelf in een optimistischer persoon. Door te reflecteren op de mooie momenten uit je verleden, krijg je ook in het heden meer oog voor de dingen die het leven de moeite waard maken. Zo bouw je een repertoire van fijne herinneringen op.

Bekijk het positief

Vervelende herinneringen hoeven niet per definitie slecht te zijn. Ze kunnen je ook iets positiefs brengen, zegt psycholoog Ernst Bohlmeijer in zijn boek Op verhaal komen. Volgens hem hangt het allemaal samen met het verhaal dat je over die nare gebeurtenis vertelt.

"Leg je vooral het accent op het negatieve of heb je ook oog voor wat het je gebracht heeft?" Hij zegt dat je de littekens ook kunt zien als symbool voor wat voor jou belangrijk is, waar je je voor wil inzetten of wat je vooral níet wil in het leven.

Ophalen van herinneringen maakt warmer

Het ophalen van hartverwarmende herinneringen kan niet alleen geluk brengen, het maakt je ook letterlijk warmer. Dit ontdekten wetenschappers van de universiteit van Southampton door een serie experimenten. Zo moesten proefpersonen in een koude kamer fijne gedachten aan vroeger ophalen of aan een normale gebeurtenis denken.

Daarna moesten ze raden wat de temperatuur in de ruimte was. De nostalgische wegdromers schatten de temperatuur veel hoger in dan de 'gewone' deelnemers.

Hetzelfde gebeurde toen de proefpersonen hun hand in een bak ijswater moesten houden. 
Terugdenkend aan een mooie gebeurtenis hielden ze het langer vol. Als je het koud hebt, blader dan door oude fotoalbums of graaf in je geheugen naar mooie herinneringen.

Je 'bent' je herinneringen

"Hoe ouder ik word, hoe meer ik besef dat een mens uit herinneringen bestaat", zegt muzikant Spinvis in een interview met Hardhoofd.com. "Ook ontdekte ik dat die herinneringen geen feiten zijn, je maakt ze zelf. Als je bijvoorbeeld een dagboek bijhoudt, dan is dat alleen voor je eigen ogen, maar toch schrijf je het zo op dat alles net iets mooier of belangrijker wordt. Dat doe je omdat jij je leven zelf wilt maken."

De muzikant stelt dat het verhaal waarin je denkt te leven niet bestaat uit feiten: "Je zweeft in het luchtledige en je maakt jezelf. Omdat je steeds verandert, veranderen ook je herinneringen. Je past ze aan volgens de levensfase waarin je zit. Ik vind het belangrijk dat goed te beseffen, want het betekent ook dat alle negatieve gedachten en herinneringen heel relatief zijn: ook die heb je immers zelf gemaakt."

Weg met eenzaamheid

Terugdenken aan een oude vriendschap is een goede manier om eenzaamheid te bestrijden, blijkt uit onderzoek. Je krijgt weer het gevoel deel uit te maken van de groep mensen waar je vroeger bij hoorde.

Psycholoog Tim Wildschut: "Als mensen terugdenken aan een hechte vriendschap van vroeger, beseffen ze dat ze anderen iets te bieden hebben en een goede vriend kunnen zijn. Als je zo terugdenkt, boor je een bron van vertrouwen in jezelf aan die je weer kunt toepassen in het huidige contact met anderen." 

Dus: ben je op een feestje waar je niemand kent, denk dan even terug aan een ander sociaal moment waarop je in je element was, en je contacten zullen soepeler verlopen.

Zie melancholie als inspiratie

Melancholie is een moment van stilstand in een maatschappij van racen en rennen: het is een periode van reflectie en even tot jezelf komen. Filosoof Frank Meester: "Melancholie is een gevoel om te koesteren, maar je wil er ook niet te lang in blijven hangen. Anders hou je weinig zin over voor het leven dat je nu leidt."

Melancholie is juist ideaal als nieuw startpunt, zegt de filosoof. Volgens hem kunnen mooie herinneringen je stimuleren om iets nieuws te creëren. "Dat hoeft niet groots, het kunnen ook kleine dingen zijn. Een mooie vakantie of een leuk feest. Duw melancholie niet weg, maar omarm het als inspiratiebron voor nieuwe doelen."