Is hurken boven de toiletbril slecht en is het een slecht teken als je urine een vreemd luchtje heeft? In het kader van Nationale Plasdag legt NU.nl een aantal stellingen over plassen voor aan twee urologen.

1. Het is niet goed voor je blaas om je plas op te houden: feit

"Dat klopt", zegt John Heesakkers, uroloog aan het Radboudumc. "Als je dat doet, leer je jezelf een verkeerd plaspatroon aan."

Door een plas te lang op te houden, worden de bekkenbodemspieren te hard geknepen, legt Heesakkers uit. "Dit gaat de normale manier van plassen verstoren en kan een permanent gevolg hebben. Het plassen gaat lastiger en uiteindelijk moet je vaker naar het toilet omdat je je blaas niet goed leeg krijgt. Dat kan weer leiden tot urineweginfecties."

"Uiteindelijk kan dat slecht zijn", voegt uroloog Bart Boodt van het Flevoziekenhuis toe. "Het kan zorgen voor overrekking van de blaas en mogelijk leiden tot afvoerbelemmering vanuit de nieren." Een enkele keer lang je plas ophouden kan geen kwaad, zegt hij. "Dat gebeurt echt als je jarenlang zo'n plaspatroon hebt, wanneer mensen dit zichzelf hebben aangeleerd."

2. Als je heel vaak of juist weinig naar het toilet moet, moet je naar de huisarts: fabel

"Direct naar de huisarts hoeft niet, maar als je merkt dat je er hinder van ondervindt, dan is het zeker zinnig", stelt Heesakkers. "Het kan zijn dat je uit gewoonte vaak plast, dan is er natuurlijk niets aan de hand. En als je niet vaak moet, is dat ook niet altijd slecht. Maar als je bijvoorbeeld het gevoel hebt dat je blaas niet leeg is na het toiletbezoek, of als je merkt dat je heel vaak moet zonder dat je bijvoorbeeld ook veel drinkt, dan kan een bezoek aan de huisarts geen kwaad."

Dit onderschrijft Boodt. "Plasfrequentie, het gevoel van aandrang en de blaascapaciteit van iemand zijn enorm verschillend per persoon. Als je vier keer per dag plast en je hebt geen last, prima, maar dat geldt ook voor tien keer per dag."

3. Donkere urine is nooit een goed teken: fabel

"Niet helemaal waar", stelt Heesakkers. "Urine kan donker zijn doordat die geconcentreerd is, en dat is niet erg. Belangrijk is dat urine helder is, zoals thee. Is het troebel, dan kan dit duiden op een infectie."

Dit stelt ook Boodt. "Geconcentreerde urine is op zich niet erg. Mensen die in de Sahara wonen en water sparen, hebben geconcentreerde urine. Geconcentreerde urine kan wel zorgen voor meer irritatie in de blaas en een verhoogde kans op nierstenen."

4. Je plast alleen 'slechte' stoffen uit: fabel

"In principe is dat zo. In feite raak je met plassen de stoffen kwijt die je niet nodig hebt, maar dit zijn niet allemaal gifstoffen, want bijvoorbeeld suiker plas je ook uit. Er wordt ook weleens beweerd dat urine een helende werking heeft en dat het gezondheidsvoordelen heeft wanneer je het opdrinkt. Dit is echter niet wetenschappelijk bewezen."

"Stoffen waarvan je er te veel hebt, plas je uit", zegt Boodt. "Vitamine C is hierbij een goed voorbeeld. Het is niet schadelijk, maar je plast het wel uit. Ook een teveel aan vocht raak je op deze manier kwijt. Er wordt vaak geroepen dat je veel water moet drinken, maar dat is niet noodzakelijk voor een gezonde blaas en nieren. Wel is het zo dat wanneer je minder drinkt, je minder plast en bacteriën hierdoor meer kans krijgen om zich te vermenigvuldigen. Als je slechts één keer in de zes uur plast, dan hebben die bacteriën ook zes uur de tijd om een infectie te veroorzaken."

5. Opvallende kleuren urine zijn een teken aan de wand: fabel

"Het is niet zo dat elke kleur meteen fout is. Met name als het rood is, is dat alarmerend, dan kan er bloed in zitten. Ook witte urine is een teken dat er iets aan de hand is, de kleur kan worden veroorzaakt door pus of vlokken. Maar urine kan ook opvallend verkleuren door bijvoorbeeld het eten van wortels of bietjes, wat onschuldig is."

Boodt stelt ook dat opvallende urinekleuren niet alarmerend zijn, tenzij het om de kleur rood gaat. "Als het echt rood is, of roestbruin, dan duidt dit op bloed in de urine en dat is altijd reden om contact te zoeken met de huisarts. Raak echter niet gelijk in paniek, want het kan ook 'slechts' een blaasontsteking zijn, en soms is er zelfs niets aan de hand. Maar het kan wel een serieuze oorzaak hebben, zoals een poliep."

6. Zittend plassen voor mannen is beter: feit noch fabel

"Zittend plassen is goed voor vrouwen én mannen", zegt Heesakkers. "Je kunt hierdoor beter je bekkenbodemspieren ontspannen. Het geldt niet altijd dat zitten voor mannen beter is, er zijn er genoeg die beter plassen wanneer zij staan. Maar als je problemen ervaart met het ontspannen van je bekkenbodemspieren, dan kun je beter zitten."

Ook Boodt vindt dat je de houding moet kiezen die voor jou het ontspannendst is. "Sommige mannen kunnen hun bekkenbodemspieren echt beter ontspannen wanneer zij zitten. Ook oudere mannen met plasklachten lukt zittend plassen vaak beter, dus het is goed om dat eens uit te proberen."

7. Het is slecht om te hurken boven de toiletbril: feit

"Dat is inderdaad niet goed", is de mening van Heesakkers. "Je bewaart zo te veel je evenwicht waardoor je te veel spieren aanspant op het moment dat je plast, en dat is niet gunstig voor goed leegplassen."

"Als je boven de wc hangt, is alles aangespannen om die houding te kunnen vasthouden", zegt ook Boodt. "Dus ook je bekkenbodem is dan ongetwijfeld aangespannen, terwijl je je juist moet ontspannen als de boel eruit komt. Dat hurken kan plasklachten geven, zoals een geprikkelde blaas."

8. Een opmerkelijke urinegeur is een alarmerend teken: fabel

"Tenzij je asperges gegeten hebt, kan dat wel zo zijn. Het is zelfs zo dat je aan de geur kunt ruiken om welke bacterie het gaat."

Boodt voegt toe dat het alleen verdacht kan zijn als "de urine echt stinkt". "Dieet, medicatie en voeding kunnen invloed hebben op de geur. En hoe geconcentreerder de urine, hoe sterker die dan ruikt. Als het echt riekt, bijvoorbeeld naar rotte eieren, dan kan dit duiden op bijvoorbeeld een blaasontsteking. Mijn advies is: vertrouw je het niet, drink wat meer, misschien gaat de geur weg. Zo niet, dan kun je contact opnemen met de huisarts."