Het aantal nieuwe gevallen van alvleesklierkanker ligt in Nederland mogelijk hoger dan uit de registratiecijfers blijkt. Dat stellen onderzoekers van het Erasmus MC in de European Journal of Cancer.

Ook in andere Europese landen zoals België, IJsland en Zweden ligt de geregistreerde incidentie, het aantal nieuwe gevallen van de ziekte, lager dan de daadwerkelijk gerapporteerde sterfte aan alvleesklierkanker. Een verklaring kan zijn dat de doodsoorzaak verkeerd wordt geregistreerd of de daadwerkelijke incidentie wordt onder gerapporteerd.

Het is volgens de onderzoekers aannemelijk dat bij oudere patiënten sneller wordt afgezien van verdere diagnostiek, omdat sprake is van een slechte prognose of slechte klinische conditie.

Professor Casper van Eijck, die al jarenlang onderzoek doet naar alvleesklierkanker en een groot onderzoek van het Erasmus MC leidt, stelt dat uit meerdere recente artikelen blijkt dat in Nederland nu al meer mensen overlijden aan alvleesklierkanker dan aan borstkanker. Momenteel sterven dagelijks meer dan acht mensen aan alvleesklierkanker, in 2014 stierven 2.682 mensen aan de ziekte, blijkt uit cijfers van het IKNL. Maar dat is volgens de studie nog een onderschatting.

"Daarnaast is het zo dat de verwachting is dat in 2020 na longkanker de hoogste sterfte is aan alvleesklierkanker", zegt Van Eijck. Volgens hem komt dat vooral doordat andere vormen van kanker veel beter te behandelen zijn en eerder en vaker worden ontdekt. "Over het algemeen ontwikkelt alvleesklierkanker zich heel snel en dat betekent dat je er bijna - kun je wel zeggen - altijd te laat bij bent."

Nieuwe therapievorm

Op dit moment wordt chemotherapie in de meeste gevallen gebruikt om alvleesklierkanker te behandelen. "De chemotherapie vertraagt het ziekteproces bij een aantal patiënten, maar het is niet zo dat chemotherapie de ziekte ook geneest", aldus van Eijck, die samen met het UMCL en AMC onderzoek doet naar behandelingen met immunotherapie in combinatie met virotherapie.

Omdat kankers je afweersysteem uitschakelen, legt Van Eijck uit, wordt met deze nieuwe vorm geprobeerd om het immuunsysteem weer te activeren. De virotherapie houdt in dat genetisch gemanipuleerde virussen in worden gezet tegen kwaadaardige tumorcellen. "Een van de belangrijkste kenmerken van tumorcellen is dat virussen heel makkelijk kunnen blijven delen in tumorcellen, terwijl in normale cellen je afweer goed in staat is om het virus uit de cel te weren. Maar een tumorcel kan dat niet waardoor het virus zich blijft vermenigvuldigen."

Met de Stichting Overleven Met Alvleesklierkanker is Van Eijck de actie Support Casper begonnen om geld in te zamelen voor het onderzoek. "In een jaar tijd is tot nu toe 1,5 miljoen euro ingezameld, voornamelijk door patiënten en nabestaanden", zegt Van Eijck. Inmiddels gaat het onderzoek met stappen vooruit en dat is volgens de chirurg ook hoognodig, omdat de overlevingskans momenteel slechts tussen de 3 en 7 procent ligt.

Zaterdag 4 februari is het Wereldkankerdag, waarbij wereldwijd wordt stilgestaan bij de ziekte. Ook in Nederland worden verschillende activiteiten georganiseerd, zoals een benefietavond, inloophuis of voorlichting.