Dat schrijft NRC donderdag naar aanleiding van onderzoek in medisch tijdschrift The British Medical Journal (BMJ).

Het middel paroxetine kan bij die groep ernstige schade toebrengen, zoals gedachten aan of pogingen tot zelfdoding.

Dat blijkt uit een heranalyse van onderzoeksgegevens uit de jaren negentig. In 2001 was de conclusie van dat onderzoek nog het tegenovergestelde, namelijk dat paroxetine tegen depressie werkt bij jongeren en nauwelijks bijwerkingen heeft.

Het toenmalige onderzoek onder 275 jongeren van 12 tot 18 jaar oud werd gesponsord door de farmaceutische industrie. In de nieuwe publicatie wordt het onderzoek definitief ontmaskerd.

Al sinds 2002 wordt er bezwaar gemaakt tegen de resultaten. Zo is al aangetoond dat paroxetinefabrikant Smith Kline Beecham, tegenwoordig een onderdeel van Glaxo Smith Kline (GSK), gegevens over de schadelijke bijwerkingen heeft achtergehouden en ‘onzichtbaar’ heeft gemaakt.

Artsen werden daarnaast overgehaald om paroxetine aan depressieve tieners voor te schrijven omdat de studie had laten zien dat dit middel veilig was en goed werkte. Wat volgde was een schandaal van niet-gerapporteerde zelfmoordgedachten bij gebruikers van het middel.

Die fraude was een van de redenen dat GSK een recordboete van 3 miljard dollar aan de Amerikaanse overheid moest betalen vanwege wangedrag.

Jongeren en kinderen in Nederland krijgen, ondanks de twijfels en kennis over de werkzaamheid, nog steeds paroxetine voorgeschreven. Zo ook een soortgelijk antidepressivum, ook wel een SSRI genoemd, waar eveneens voor gewaarschuwd wordt.

Het afgelopen jaar slikten 8.000 jongeren van 12 tot 18 jaar een SSRI, in de categorie 18 tot 25 waren dit er 32.000, blijkt uit cijfers van Stichting Farmaceutische Kengetallen. Paroxetine is de meest gebruikte SSRI in Nederland.

In het Farmacotherapeutische Kompas van het Nederlandse Zorginstituut staat dat paroxetine "bij patiënten jonger dan 25 jaar de kans bestaat op suïcide en suïcidale gedachten". 

De heranalyse van het onderzoek uit 2001 was mogelijk nadat GSK uiteindelijk de oorspronkelijke onderzoeksgegevens openbaar heeft gemaakt.

Schrijvers van The BMJ hebben de betrokkenen bij het onderzoek uit 2001, onderzoekers, universiteiten, de hoofdredacteur die de studie destijds publiceerde en de uitgever, om een reactie gevraagd. Allen hebben geen antwoord gegeven.

Ook wijst de hoofdredacteur van The BMJ op het feit dat de American Academy of Child and Adolescent Psychiatry (AACAP) jaarlijks zo’n 500.000 tot een miljoen dollar van de farmaceutische industrie krijgt, wat ongeveer 5 tot 20 procent van de inkomsten is.

Leden die kritisch zijn worden tegengewerkt. De aankomend voorzitter van de AACAP was een van de 22 auteurs van de oude studie naar paroxetine.