Eerstgeboren vrouwen blijken vaker wat dikker te zijn dan hun zusjes. De oorzaak ontstaat mogelijk al in de baarmoeder.

Dat blijkt uit een Zweedse studie onder 13.000 zussen, waar New Scientist over schrijft.

Uit oudere onderzoeken bleek al dat de oudsten vaak langer zijn, een hoger IQ hebben en vaker conventionele leiders zijn. Ook zijn ze gevoeliger voor allergieën.

De nieuwe studie wijst uit dat de oudste zus vaak lichter is bij de geboorte maar 30 procent meer kans heeft om later last te krijgen van overgewicht. De kans op obesitas is rond de leeftijd van 25 zelfs 40 procent hoger.

Effecten

"We kunnen niet iemands geboorte veranderen om te zien wat de effecten op het gewicht zouden zijn, dus het is lastig om een stevige conclusie te trekken over mogelijke oorzaken", zegt co-auteur Wayne Cutfield van de University of Auckland.

De resultaten onderschrijven wel eerder onderzoek naar soortgelijke effecten bij mannen.

De data voor het onderzoek komt van het Zweedse geboorteregister, waarin informatie over de fysieke gezondheid en levensstijl van bijna alle Zweedse moeders en hun kinderen staat. De onderzoekers vergeleken de data van zussen en keken naar het geboortegewicht en het gewicht als zij zelf tien weken zwanger waren, wat gemiddeld rond de leeftijd van 25 was.

Baarmoeder

Het effect is waarschijnlijk biologisch en kan mogelijk worden verklaard door een ‘onervaren baarmoeder’. De bloedvaten die de foetus van voedingsstoffen voorziet lijkt een stukje dunner bij de eerste zwangerschap. Dat lijkt de oorzaak van het iets lagere gewicht van de eerstgeborene. Dit kan betekenen dat de baby’s die ervaring in de baarmoeder overcompenseren en daardoor meer eten.

Ook de mogelijke sociale oorzaken gaan onderzocht worden. "Misschien is er in huis een strijd om eten tussen de twee kinderen, mogelijk wordt er meer geld besteed aan het eerste kind. Dat weten we nu nog niet, maar dat kan onderzocht worden", aldus onderzoeker Gary Sacks.

Veel van die omgevingsfactoren zoals de sociaal-economische achtergrond zijn nu automatisch gecontroleerd omdat de vrouwen zussen waren.

Oorzaak

Verder verdieping in het onderwerp zou kunnen bijdragen aan het vinden van een mogelijke oorzaak van de obesitas epidemie, zegt Anna Peeters van het Australische Heart and Diabetes Institute.

"Als veel factoren wijzen op hoe we onze eerstgeborene behandelen, dan kan nieuwe ouders geleerd worden hoe voorkomen kan worden dat die problemen zich gaan voordoen."