Als mannen in de leeftijd van 55 tot 59 jaar elke twee jaar gericht worden gecontroleerd op prostaatkanker, kan dat driehonderd doden per jaar schelen. Nu sterven in Nederland jaarlijks 2.500 mannen aan deze ziekte.

Professor Maatschappelijke Gezondheidszorg Harry de Koning (Erasmus MC) rekende dit door, met gegevens van ruim 220.000 Europese mannen tussen de 50 en de 74 jaar.

Ruim 100.000 van hen werden elke vier jaar uitgenodigd voor een bloedtest, de anderen niet. In de gescreende groep werd prostaatkanker veel eerder gevonden.

De Koning: ''We hebben daarop uitgerekend welk programma het meest kosteneffectief zou zijn. Wat levert een redelijke gezondheidswinst op voor een redelijke hoeveelheid geld? We kwamen op twee tot drie keer screenen in de leeftijd van 55 tot 59 jaar. Als je het tot 70 jaar zou doen, is de winst kleiner. 

Oudere mannen hebben ook prostaatkanker, maar de kans dat ze aan iets anders dan die kanker overlijden is veel groter volgens hem. "Vroeg signaleren geeft in die gevallen dus geen of relatief heel weinig gewonnen levensjaren.''

Bijwerkingen

Over screenen op prostaatkanker wordt al langer gepraat, maar de vraag komt daarbij steeds op of de voordelen tegen de nadelen opwegen. De nadelen zijn dan bijwerkingen van kankerbehandelingen of fout-positieve uitslagen: dat de test op kanker wijst maar dat dat toch niet het geval blijkt te zijn.

De Koning heeft zijn studie aangeboden aan het ministerie van Volksgezondheid en hoopt dat de Gezondheidsraad gaat kijken naar de mogelijkheden van een nationaal bevolkingsonderzoek.

''Het lijkt me zinvol als dat wordt opgezet voor prostaatkanker, net zoals dat er nu al is voor baarmoederhalskanker.'' Screenen op prostaatkanker is even effectief, meent De Koning. ''Het is ook goed als huisartsen weten dat, als ze een patiënt willen screenen met de daarvoor bestaande bloedtest, ze dat het beste doen in de leeftijd tussen 55 en 59 jaar.''

Het programma zou 25.000 euro per gewonnen levensjaar kosten. Volgens De Koning valt het daarmee binnen de internationale richtlijnen.