NIJMEGEN - Door de vieze kleur en geur wordt teerzalf niet veel meer gebruikt, maar het is wel heel effectief en veilig bij huidproblemen. 

Het stimuleert de aanmaak van de hoornlaag. Dat maakt de huid minder kwetsbaar maakt en remt ontstekingen, zo blijkt uit onderzoek van het UMC St Radboud.

De wetenschappers hebben het werkingsmechanisme van teer opgehelderd. Ze kweekten daarvoor mini-huidjes gemaakt van huidcellen van gezonde vrijwilligers en eczeempatiënten. Zo konden ze in het laboratorium zien wat teerzalf precies doet met huidcellen.

Koolteer, de werkzame stof in koolzalf, bleek de aanmaak van barrière-eiwitten te versterken. Deze barrière-eiwitten vormen samen met de opperhuid een moeilijk doordringbare laag. Door een erfelijk bepaald gebrek van één of meerdere van deze barrière-eiwitten kan atopisch eczeem ontstaan.

Chemokines

Bovendien vonden de onderzoekers dat koolteer de productie van chemokines sterk verlaagt. Chemokines zijn lokstoffen die afweercellen aantrekken. Deze afweercellen veroorzaken bij eczeempatiënten een verdikking van de huid, ontsteking en intense jeuk. 

Ellen van den Bogaard, onderzoeker aan de afdeling Dermatologie, hoopt dat teerzalf nu weer vaker gebruikt zal worden.

"Door recente grote studies, die geen enkel verband aantonen tussen het gebruik van teerzalf en kanker, en door onze ontdekking, waardoor we nu weten hoe teerzalf werkt, hopen we teerzalf te rehabiliteren in de dermatologische praktijk."

Stoffen

"De cosmetische bezwaren van teerzalf blijven bestaan, waardoor patiënten en artsen mogelijk toch voor andere therapieën kiezen. Daarom gaan we nu de werkzame stoffen in koolteer identificeren."

"Hebben we die te pakken, dan biedt dat uitzicht op meer specifieke, veilige en cosmetisch acceptabele behandelingen voor chronische huidaandoeningen zoals eczeem", aldus Van den Bogaard.

De resultaten van dit onderzoek zijn gepubliceerd in het Journal of Clinical Investigation.