ZWOLLE - De verslavingszorg heeft te kampen met een tekort aan bedden voor de behandeling van mensen die afhankelijk zijn geworden van het gebruik van partydrug GHB (boterzuur).

Bij instellingen als Tactus Verslavingszorg (Flevoland, Overijssel en deel Gelderland) en Novadic Kentron in Noord-Brabant bestaan wachtlijsten voor mensen die willen afkicken van de populaire en goedkope drug.

''Het is een relatief nieuwe verslaving en we hebben veel te weinig plaatsen om alle verslaafden te helpen. Daarom werken we met wachtlijsten en is het een kwestie van passen en meten’’, zegt Anne-Levien Thijs van Tactus.

Cijfers ontbreken, maar meerdere verslavingsklinieken hebben er volgens Thijs mee te maken.

Behandelmethoden

De verslavingszorg is nog aan het zoeken naar de beste behandelmethoden. Er lopen onderzoeken naar hoe het beste af te kicken van GHB en hoe daarna clean te blijven.
''Het is een betrekkelijk nieuw middel en daardoor loop je in de behandeling altijd achter de feiten aan’’, zegt Thijs. ''Je ziet ook grote onbekendheid bij gebruikers, bij de politiek en het grote publiek."

De afhankelijkheid van GHB, een snel in populariteit toenemende geestelijke gangmaker op feesten en festivals, neemt verontrustende vormen aan. GHB is goedkoop (€2-4 per dosis) en geeft snel een ontremmende kick die nog het meest lijkt op de werking van alcohol, maar onvoorspelbaarder is in effect en uitwerking. Bovendien is het op seksueel gebied lustopwekkend.

Overdosis

De risico’s op een overdosering zijn groot. Gebruikers gaan snel ‘out’ en lopen door hun bewusteloosheid de kans op het stokken van de ademhaling. Andere effecten van GHB zijn misselijkheid, incontinentie en angstaanvallen.

Het Trimbos-instituut constateerde deze maand dat gamma-hydroxyboterzuur (kortweg GHB) in 2011 de veroorzaker was van 20 procent van alle acute gezondheidsincidenten die door drugs veroorzaakt werden.

Die cijfers zijn des te ernstiger, aangezien het GHB-gebruik te verwaarlozen is in verhouding tot alcohol, cocaïne, XTC, cannabis en speed. In 2011 werd bij 740 van de geregistreerde 3652 drugsincidenten GHB-gebruik vermeld (20,3procent), soms in combinatie met andere middelen.

''We zien een opvallend heftig afhankelijkheid ontstaan met sterke ontwenningsverschijnselen’’, zegt Nathalie Dekker van het Trimbos-instituut. Volgens Dekker is de behandeling van de gevolgen vaak lastig.

De een is na een paar uur bewusteloos zijn weer gewoon wakker, anderen krijgen ademhalingsproblemen en hebben dringend medische hulp nodig. ''We adviseren omstanders dus altijd naar de EHBO te gaan."

Opsluiten

De risico’s van het afbouwen van verslaving zijn eveneens groot. Zonder medisch toezicht bestaat de kans op een psychose of op epileptische aanvallen.

Daarom heeft de politie enkele cellen in gebruik genomen voor het opsluiten van arrestanten met een GHB-verslaving. In Breda, Scheveningen en Zwolle worden deze verslaafden bij wijze van proef met camera’s geobserveerd.

Combinatie

Volgens Charles Dorpmans van verslavingsinstelling Novadic Kentron in Vught gaat het bij de gezondheidsincidenten op festivals vaak om gecombineerd gebruik van middelen.

''Maar we zijn meer bevreesd voor de hoge concentraties werkzame middelen in XTC-pillen dan voor GHB. Voor XTC waarschuwen we ook", aldus Dorpmans.

Relativeren

Event Medical Services, een mobiele medische hulpdienst die jaarlijks actief is op 141 dancefeesten en festivals, relativeert het gebruik van GHB tijdens grote evenementen.

Volgens directeur Ronald van Litsenburg noteert hij jaarlijks op 1,2 miljoen festivalgangers 5500 drugsgerelateerde gezondheidsincidenten. ''En daarbij ging het vorig jaar om 205 GHB-gebruikers. We moeten het dus niet overdrijven."