AMSTERDAM - Blootstelling aan uv-straling van de zon is de belangrijkste oorzaak van huidkanker.

De sterke toename van het aantal gevallen van huidkanker komt waarschijnlijk vooral door ons veranderde zongedrag en daarnaast dragen vergrijzing en aantasting van de ozonlaag eraan bij.

Dat heeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vrijdag bekendgemaakt. De komende dagen is de verwachte 'zonkracht' hoog, waarschuwt het instituut.

Zonkracht

''In Nederland hanteren we de term zonkracht, die gelijk is aan de in het buitenland aangegeven uv-index'', licht Harry Slaper van het RIVM toe. ''Het gaat dan vooral om de intensiteit van het schadelijke uv B-licht dat zonnebrand en huidkanker veroorzaakt en maar gedeeltelijk door de atmosfeer wordt weggefilterd.

Kleding laat deze straling niet of nauwelijks door en verder blijft het natuurlijk belangrijk om goede zonnebrandcrème te gebruiken'', aldus Slaper.

''Maar ook in de schaduw, bijvoorbeeld onder een parasol, is er hemelstraling en loop je enig risico.'' Op de websites van KWF Kankerbestrijding en het RIVM staan meer tips om al te grote blootstelling aan de zon te voorkomen. Actuele metingen zijn te zien op www.rivm.nl/zonkracht.

Hoogste punt

''De zonkracht is het grootst rond 13.30 uur op een onbewolkte zomerdag. De zon staat dan op het hoogste punt, de weg door de atmosfeer is dan korter en de filtering gering'', aldus de onderzoeker. ''In Nederland is de zonkracht dan 6 á 7. We kennen zeldzame uitschieters richting 8.'' Ter vergelijking: in Zuid-Frankrijk of Spanje bereikt de zonkracht maximale waarden rond 10.''

Sinds de jaren '50 van de vorige eeuw hebben Nederlanders meer vrije tijd gekregen en brengen ze hun vakanties vaker door in zonnige oorden. Bovendien dragen we vaker kleding die het lichaam maar weinig bedekt.

Toename

''In de afgelopen 20 jaar is het aantal nieuwe gevallen van huidkanker meer dan verdubbeld tot ruim 2000 per miljoen inwoners.''

Een verdere toename is te verwachten, zo blijkt uit berekeningen van het RIVM. Passen we ons zongedrag niet aan, dan zal het rond 2040 opnieuw gaan om een verdubbeling en zelfs een toename tot 5000 gevallen van huidkanker per miljoen inwoners in 2060.

Overigens kan een beetje zon op zijn tijd geen kwaad. ''Uv-straling zorgt op onze huid voor de aanmaak van vitamine D. En die is nodig voor een gezonde botstofwisseling en heeft mogelijk ook andere gezondheidsvoordelen. Maar bij zonkracht 6 of 7 is doorgaans een vijftal minuten in badkleding ruim voldoende voor mensen met een zongevoelige huid.''