AMSTERDAM - In Nederland heeft de inzet van een traumahelikopter om medisch specialisten ter plaatse te brengen geen meerwaarde.

Dit komt vooral doordat het lang duurt voor de helikopter opstijgt.

Dat concluderen onderzoekers van het St. Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg en het UMC Utrecht in het tijdschrift Injury.

Zware ongelukken

Sinds 1997 beschikken verschillende Nederlandse ziekenhuizen over traumahelikopters, in aanvulling op gewone, rijdende ambulancediensten. Deze helikopter wordt ingezet bij zware ongelukken met ernstig letsel tot gevolg.

Aan boord van deze helikopter zitten altijd een gespecialiseerde anesthesist of traumachirurg en een verpleegkundige. In een gewone ambulance zitten specifiek opgeleide ambulancebroeders, die op de plek van het ongeval minder medische handelingen kunnen uitvoeren.

Ziekenhuisdichtheid

De alarmcentrale beslist wanneer een traumahelikopter wordt ingezet. Afstand van het ziekenhuis speelt hierbij geen rol, omdat in Nederland de ziekenhuisdichtheid overal hoog is. In Nederland wordt het slachtoffer zelden per helikopter naar het ziekenhuis vervoerd, omdat dit nauwelijks tijdswinst oplevert.

De onderzoekers vergeleken 186 slachtoffers die werden behandeld door per helikopter ingevlogen specialisten en vervolgens per ambulance naar het St Elisabethziekenhuis werden vervoerd, met 186 vergelijkbare slachtoffers die alleen een gewone ambulance naar het ziekenhuis waren gebracht.

Hersentrauma

Ze vonden geen significante verschillen in overlijden, zowel voor als na aankomst in het ziekenhuis. Slachtoffers met hersentrauma hadden zelfs een iets kleinere overlevingskans wanneer de artsen met een helikopter waren ingevlogen.

Volgens de onderzoekers heeft de helikopter geen meerwaarde, omdat het lang duurt voor deze opstijgt. Een rijdende ambulance is langer onderweg, maar is dankzij de snelle start eerder ter plaatse. Het feit dat de ingevlogen specialisten meer kunnen betekenen dan de ambulancebroeders, weegt niet op tegen deze opgelopen achterstand.

Vooral bij mensen met een hersentrauma kan die latere aankomst van de helikopter fataal zijn.

De onderzoekers benadrukken dat ze niet hebben gekeken naar de uiteindelijke lichamelijke schade bij slachtoffers die niet overleden. Mogelijk heeft het inzetten van de traumahelikopter hierop wel een gunstige invloed.