BAARN - Huisartsen in Nederland zijn één uur per dag bezig met kleine kwalen die door de patiënt zelf opgelost hadden kunnen worden. 

Het aantal patiënten dat voor onschuldige klachten een beroep op de huisarts doet, neemt bovendien snel toe.

Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau Ecorys naar het besparingspotentieel op de kosten van de gezondheidszorg door het stimuleren van zelfzorg. Tweede Kamerlid Anne Mulder (VVD) nam het rapport 'Zelfzorg; via empowerment tot zelfredzaamheid' in ontvangst, zo meldt MedicalFacts.

Mulder geeft aan dat eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van de consument essentiële uitgangspunten zijn om de zorg betaalbaar te houden. Hij verwacht dat er voor de kerst een discussie in de Tweede Kamer zal plaatsvinden over het totale zorglandschap.

Zelfzorgkwalen

Op basis van gegevens uit huisartspraktijken (NIVEL) blijkt dat het in 13 procent van alle korte huisartsenconsulten gaat om kleine kwalen waarbij zelfzorg mogelijk is.

Een op de acht consulten betreft dus een kwaal die door de patiënt zelf opgelost had kunnen worden, zonder tussenkomst van de huisarts. Dat is een voorzichtige schatting, aangezien klachten met een zelfzorgscore van minder dan 50 procent daarbij zelfs geheel buiten beschouwing zijn gelaten.

Lagere drempel

De drempel om met een klacht naar de huisarts te gaan wordt steeds lager. In de periode 2006 – 2009 is het aantal huisartscontacten voor kleine klachten met maar liefst 35 procent gegroeid, terwijl het totale aantal huisartscontacten in die periode 'slechts' 17 procent steeg. Onderzoeksleider Arthur ten Have van Ecorys geeft aan dat de directe consultkosten die met deze huisartsenzorg bij kleine kwalen zijn gemoeid, oplopen tot bijna 100 miljoen euro per jaar (2009).

Het uitgevoerde onderzoek is innovatief omdat een wetenschappelijk gevalideerde definitie van kleine kwalen is ontwikkeld die aansluit bij de internationale classificatie van ziekten (ICPC). Hierdoor wordt kwantitatief en vergelijkend onderzoek op dit gebied mogelijk.

Kosten

Het onderzoek, uitgevoerd in opdracht van brancheorganisatie Neprofarm, toont aan dat zelfzorg veel te bieden heeft. Het besparingspotentieel van zelfzorg zit niet alleen in de kosten van de consulten en de daarbij voorgeschreven medicatie, maar vooral in de ruimte die het aan huisartsen biedt om de eenvoudige ziekenhuiszorg te verlenen.

Ecorys doet in het rapport concrete aanbevelingen aan de diverse partijen (overheid, huisartsen, apothekers, drogisten en zorgverzekeraars) welke maatregelen zij in onderlinge samenhang kunnen nemen om zelfzorg te stimuleren. Daarbij gaat het niet alleen om financiële prikkels, maar vooral ook om voorlichting, advisering en opleiding.