BAARN - Een nieuw soort urinetest kan helpen bij de vroege diagnose van, en de beslissing over behandeling bij prostaatkanker.

De test vult de PSA-waarde aan. Hierdoor kan een prostaatbiopsie uitgesteld of vermeden worden.

Dit blijkt uit onderzoek aan de University of Michigan. De test kijkt naar genetische afwijkingen die bij ongeveer de helft van alle prostaatkankergevallen voorkomen. Door naar twee verschillende afwijkingen te kijken, is de voorspellende waarde groter dan van de twee markers op zich zelf.

Voorspellen

Volgens hoofdonderzoeker Scott Tomlins kunnen we met behulp van de twee genafwijkingen veel beter voorspelen of een man prostaatkanker gaat ontwikkelen. "Dankzij deze test kunnen mannen met een verhoogde PSA-waarde beslissen of zij een prostaatbiopsie nodig achten. Ze kunnen de biopsie ook nog even uitstellen en hun PSA en urine goed in de gaten houden."

De onderzoekers bekeken urinemonsters van 1.312 mannen. Bij alle mannen was sprake van een verhoogde PSA-waarde en ze hadden daarnaast een biopsie of prostatectomie ondergaan. Een prostatectomie is een operatie om de prostaat te verwijderen.

Op basis van de genetische afwijkingen, zichtbaar in de urine, verdeelden de onderzoekers de mannen onder in drie risicogroepen: laag, gemiddeld en hoog. Vervolgens vergeleken zij de biopsie met de resultaten van de urine.

Biopsie

De biopsie liet zien dat er sprake was van kanker bij 21 procent van de mannen in de laag risicogroep, 43 procent in de gemiddeld risicogroep en 69 procent van de mannen met een hoog risico. De scores uit de urinetest stonden daarnaast in verband met de agressiviteit van de tumor, gebaseerd op de grootte van de tumor en op de abnormaliteit van de cellen. Slechts bij 7 procent van de mannen in de laag risicogroep vonden de onderzoekers een agressieve tumor, bij de hoog risicogroep vas dit 40 procent.

Een verhoogde PSA-waarde betekent niet per definitie dat er sprake is van prostaatkanker, maar dat is lastig te beoordelen zonder biopsie. Aangezien een biopsie vaak gepaard gaat met discomfort en risico's, hopen de onderzoeker dat de urinetest een tussenstap kan zijn.

De test is nog niet beschikbaar, maar de onderzoekers hopen de urinetest binnen een jaar op de markt te hebben.